Kanceri i pankreasit është një sëmundje serioze që prek pankreasin, një organ jetësor i vendosur midis stomakut dhe shtyllës kurrizore. Pankreasi prodhon hormone që rregullojnë sheqerin në gjak dhe enzima që ndihmojnë në tretje.
Çfarë është kanceri i pankreasit?
Kanceri i pankreasit ndodh kur qelizat e pankreasit pësojnë mutacione dhe fillojnë të shumohen në mënyrë të pakontrolluar. Sëmundja zakonisht fillon në kanalet pankreatike dhe shpesh diagnostikohet vonë për shkak të mungesës së simptomave të hershme.
Cilat janë simptomat e kancerit të pankreasit?
Simptomat zakonisht shfaqen në faza të avancuara dhe mund të përfshijnë:
- Zverdhje të lëkurës dhe syve (verdhëz)
- Urinë me ngjyrë të errët dhe jashtëqitje të çelëta
- Dhimbje në pjesën e sipërme të barkut ose në shpinë
- Të përziera, të vjella dhe fryrje
- Humbje oreksi dhe humbje peshe e paqëllimshme
- Mpiksje gjaku
- Diabet i zhvilluar rishtazi
- Lodhje dhe dobësi e vazhdueshme
Tumoret neuroendokrine të pankreasit mund të shfaqin simptoma të tjera si diarre ose anemi.
Çfarë e shkakton kancerin e pankreasit?
Shkaku i saktë nuk dihet plotësisht, por faktorët e rrezikut përfshijnë:
- Obezitetin
- Diabetin e tipit 2
- Pankreatitin kronik
- Ekspozimin ndaj kimikateve industriale
- Historinë familjare dhe plakjen
Fazat e kancerit të pankreasit
Faza I
Tumori është i kufizuar në pankreas dhe nuk është përhapur në indet përreth.
Faza II
Kanceri mund të ketë arritur indet e afërta, por jo enët kryesore të gjakut.
Faza III
Tumori ka pushtuar nyjet limfatike ose enët e mëdha të gjakut.
Faza IV
Kanceri është përhapur në organe të tjera si mëlçia, mushkëritë ose peritoneumi.
Si diagnostikohet kanceri i pankreasit?
- Imazheria: CT, MRI, PET, EUS
- Analizat e gjakut (CA 19-9)
- Laparoskopia
- Biopsia dhe testimi gjenetik
Si trajtohet kanceri i pankreasit?
Ndërhyrja kirurgjikale
Në fazat e hershme mund të kryhet procedura Whipple (pankreatikoduodenektomia).
Kimioterapia
Përdoret për të vrarë ose ngadalësuar rritjen e qelizave kancerogjene.
Radioterapia
Rreze me energji të lartë përdoren për të kontrolluar ose shkatërruar tumorin.
Terapia e synuar
Synon mutacione specifike të qelizave kancerogjene me më pak efekte anësore.
Pyetje të shpeshta
Cilat janë llojet e kancerit të pankreasit?
Adenokarcinoma përbën mbi 90% të rasteve. Tumoret neuroendokrine janë më të rralla.
A ka shenja të hershme?
Shenjat e hershme zakonisht mungojnë, por dhimbja e shpinës ose barkut mund të jetë tregues i hershëm.
Përfundim
Kanceri i pankreasit është një sëmundje agresive që kërkon diagnozë dhe trajtim të hershëm. Nëse përjetoni simptoma të vazhdueshme ose keni faktorë rreziku, konsultimi me një mjek është thelbësor.