Hematoma: çfarë është dhe cilat janë llojet?

Hematoma është një grumbullim gjaku që formohet kur, si pasojë e dëmtimit të enëve të gjakut, gjaku rrjedh jashtë enës dhe grumbullohet midis indeve ose në zgavrat e trupit. Traumat, ndërhyrjet kirurgjikale, presioni i lartë i gjakut, çrregullimet e mpiksjes së gjakut ose disa barna mund të shkaktojnë zhvillimin e hematomës. Simptomat e lidhura me hematomën mund të ndryshojnë sipas zonës ku ndodh gjakderdhja, intensitetit dhe madhësisë së saj. Hematomat e lehta vërehen si mavijosje të vogla nën lëkurë, ndërsa hematomat më serioze, duke u zhvilluar në organet e brendshme ose brenda trurit, mund të përbëjnë rrezik për jetën.

Autori: Ekipi editorial shëndetësor i Anadolu Medical Center — Përditësimi i fundit: 21 gusht 2026

Çfarë është hematoma?

Është një problem shëndetësor që formohet nga rrjedhja e gjakut jashtë dhe grumbullimi i tij në një zonë të caktuar si pasojë e traumës, ndërhyrjes kirurgjikale ose çarjes së një ene gjaku. Me mpiksjen e gjakut, midis indeve krijohet një grumbullim gjaku dhe kjo gjendje shfaqet me simptoma si ënjtja, dhimbja dhe ndryshimi i ngjyrës. Ndër gjendjet që shkaktojnë hematomë janë:

• Traumat e shkaktuara nga rrëzimi ose goditja,
• Traumat e kokës ose tronditjet e trurit,
• Gjakderdhja pas operacionit,
• Çarja e enës së gjakut për shkak të presionit të lartë të gjakut,
• Çrregullimet e mpiksjes së gjakut,
• Përdorimi i barnave që hollojnë gjakun.

Ankesat e lidhura me hematomën ndryshojnë sipas zonës ku formohet. Gjaku që grumbullohet nën lëkurë shfaqet më shumë në formën e mavijosjes dhe ënjtjes, ndërsa hematoma që formohet brenda trurit mund të shkaktojë simptoma serioze neurologjike.

Cilat janë llojet e hematomës?

Ashtu si ndryshojnë faktorët që shkaktojnë hematomën, ekzistojnë edhe lloje të ndryshme hematome në varësi të zonës ku ajo formohet. Disa hematoma kanë ecuri të lehtë, ndërsa disa të tjera mund të kërkojnë ndërhyrje mjekësore urgjente. Llojet e hematomës janë këto:

• Hematoma subdurale (grumbullim gjaku nën membranën e trurit): Është hematoma që formohet midis trurit dhe membranës së trurit (dura mater). Zakonisht shfaqet si pasojë e traumës së kokës ose çarjes së një ene gjaku. Mund të shfaqet me dhimbje koke, humbje të vetëdijes, të përziera dhe çrregullime neurologjike (humbje e të folurit ose e lëvizjes). Është një gjendje jetike që kërkon ndërhyrje mjekësore urgjente.
• Hematoma epidurale (grumbullim gjaku mbi membranën e trurit): Është hematoma që formohet midis kafkës dhe membranës së trurit. Zakonisht zhvillohet pas një traume të rëndë të kokës ose frakture. Ndër simptomat mund të shihen humbja e vetëdijes, dhimbja e fortë e kokës dhe zgjerimi i bebëzave të syve.
• Hematoma intracerebrale (grumbullim gjaku brenda trurit): Zhvillohet si pasojë e rrjedhjes së gjakut brenda indit të trurit. Mund të shfaqet si pasojë e presionit të lartë të gjakut, iktusit ose traumës së kokës. Mund të çojë në simptoma të ngjashme me iktusin, humbje të të folurit dhe të vetëdijes.
• Hematoma subkutane (grumbullim gjaku nën lëkurë): Është hematoma sipërfaqësore që formohet më shumë pas goditjes, përplasjes ose injeksionit. Shfaqet me mavijosje të lëkurës, ënjtje dhe dhimbje të lehtë. Zakonisht nuk përbën rrezik serioz për shëndetin dhe shërohet vetvetiu.
• Hematoma intramuskulare (grumbullim gjaku në indin muskulor): Zhvillohet si pasojë e rrjedhjes së gjakut brenda muskulit. Zakonisht formohet për shkak të lëndimeve sportive, goditjeve ose përdorimit të barnave që hollojnë gjakun. Shfaqet me ënjtje, mavijosje dhe kufizim të lëvizjes.
• Hematoma brenda barkut (hematoma abdominale): Formohet nga grumbullimi i gjakut rreth organeve të brendshme ose në zgavrën e barkut. Mund të shfaqë simptoma të dhimbjes së fortë të barkut, rënies së presionit të gjakut dhe gjakderdhjes së brendshme. Është një gjendje serioze që mund të kërkojë ndërhyrje kirurgjikale.
• Hematoma e veshit (hematoma aurikulare): Zakonisht formohet si pasojë e traumave të kokës ose lëndimeve sportive. Në vesh ndihen ënjtje, fortësi dhe ndjeshmëri. Nëse nuk trajtohet, mund të çojë në deformim të përhershëm të njohur si "veshi lulelakër".
• Hematoma retinale (gjakderdhje brenda syrit): Formohet nga grumbullimi i gjakut në shtresën e retinës në pjesën e pasme të syrit. Gjendje si trauma, presioni i lartë i gjakut ose sëmundja e sheqerit mund të shkaktojnë hematoma të këtij lloji. Meqë mund të çojë në humbje të shikimit, mund të kërkojë trajtim urgjent.

Cilat janë simptomat e hematomës?

Ndryshojnë në varësi të zonës ku ndodh gjakderdhja, madhësisë së saj dhe indeve të trupit që prek. Hematomat e lehta shfaqen në formën e mavijosjeve dhe ënjtjeve të vogla nën lëkurë, ndërsa hematomat që zhvillohen në organet e brendshme ose brenda trurit mund të përbëjnë rrezik serioz dhe jetësor. Simptomat e hematomës mund të renditen si më poshtë:

• Mavijosje (ekimozë): Me grumbullimin e gjakut nën lëkurë formohen ndryshime ngjyre blu, vjollcë ose të kuqe.
• Ënjtje: Për shkak të grumbullimit të gjakut, në zonën ku ndodhet hematoma mund të ketë ënjtje dhe ndjesi fortësie.
• Dhimbje dhe ndjeshmëri: Veçanërisht hematomat që zhvillohen pas goditjes ose traumës mund të shkaktojnë dhimbje dhe ndjeshmëri kur preken.
• Rritje e temperaturës: Me mpiksjen e gjakut, në zonën ku ndodhet hematoma mund të ndihet një rritje e lehtë e nxehtësisë.
• Kufizim i lëvizjes: Te hematomat intramuskulare, grumbullimi i gjakut mund ta vështirësojë lëvizjen dhe të krijojë ngurtësi në muskuj.
• Dhimbje e fortë koke: Veçanërisht dhimbja e kokës që nuk kalon dhe që shtohet gradualisht pas një traume të kokës mund të jetë një simptomë e rëndësishme.
• Humbje e vetëdijes dhe trullosje: Për shkak të rritjes së presionit brenda trurit mund të zhvillohen të fikët, humbje e vetëdijes, harresë dhe ndjesi trullosjeje.
• Çrregullime të të folurit: Te hematomat që prekin qendrat e të folurit në tru mund të shihen vështirësi në të folur ose çrregullim i të kuptuarit.
• Probleme të shikimit: Shikimi i dyfishtë, shikimi i turbullt ose humbja e papritur e shikimit mund të vijnë nga shtypja e nervave të syrit nga hematoma.
• Dobësi në trup dhe paralizë: Hematoma në tru mund të shkaktojë humbje force ose paralizë në njërën anë të trupit.
• Probleme ekuilibri dhe humbje koordinimi: Veçanërisht hematomat që zhvillohen në zonën e trurit të vogël (cerebelumit) mund të çojnë në humbje të ekuilibrit.
• Dhimbje e fortë barku: Grumbullimi i gjakut brenda barkut mund të shkaktojë dhimbje intensive dhe ndjesi presioni.
• Ënjtje dhe fortësi: Në bark mund të ndihet një plotësi dhe ndjeshmëri anormale.
• Të përziera dhe të vjella: Hematomat në organet e brendshme mund të çojnë në të përziera, të vjella dhe çrregullime të sistemit tretës.
• Presion i ulët i gjakut dhe marramendje: Për shkak të gjakderdhjeve të rënda të brendshme, në trup mund të shihen rënie e papritur e presionit të gjakut dhe marramendje.

Si kalon hematoma?

Procesi i shërimit varet nga madhësia e hematomës, zona ku ndodhet dhe gjendja e përgjithshme shëndetësore e personit. Hematomat me përmasa të vogla zakonisht thithen nga trupi në mënyrë natyrale dhe shërohen vetvetiu brenda disa javësh. Megjithatë, për hematomat e mëdha dhe të thella mund të nevojitet ndërhyrje mjekësore. Për të përshpejtuar procesin e shërimit të hematomës mund të zbatohen metodat e mëposhtme:

• Aplikimi i qeses me akull: Aplikimi i kompresës së ftohtë (qeses me akull) në zonën e hematomës brenda 24-48 orëve të para, duke ngushtuar enët e gjakut, e ul ënjtjen dhe gjakderdhjen. Qesja me akull nuk duhet të vihet në kontakt të drejtpërdrejtë me lëkurën, por duhet aplikuar e mbështjellë me një copë ose peshqir.
• Mbajtja lart (elevacioni): Nëse hematoma është formuar në krah ose në këmbë, mbajtja lart e zonës së prekur mund të ndihmojë në uljen e ënjtjes.
• Masazh i lehtë dhe rritja e qarkullimit: Pasi të jetë aplikuar kompresë e ftohtë në ditët e para, kryerja e një masazhi të lehtë në zonë dhe aplikimi i nxehtësisë mund ta mbështesin shpërndarjen më të shpejtë të hematomës. Megjithatë, nuk duhet ushtruar presion i tepërt; përndryshe gjakderdhja mund të shtohet.
• Konsumimi i ujit me bollëk dhe ushqyerja e balancuar: Për shërimin më të shpejtë të hematomës mund të jetë e dobishme të pihet ujë me bollëk dhe të konsumohen ushqime të pasura me vitaminë C (si portokalli, limoni, luleshtrydhja, speci).

• Vëzhgimi mjekësor dhe, nëse nevojitet, ndërhyrja kirurgjikale: Hematomat e mëdha, veçanërisht nëse kanë ndodhur në organet e brendshme ose brenda trurit, kërkojnë ndjekje mjekësore. Për hematomat e mëdha mund të jetë i nevojshëm drenimi (zbrazja) kirurgjikal.
• Trajtim i veçantë për personat me çrregullime të mpiksjes së gjakut: Nëse personi përdor barna që hollojnë gjakun ose ka çrregullim të mpiksjes, për trajtimin e hematomës mund të jetë e nevojshme rregullimi i dozave të barnave.

Trajtimi i hematomës

Hematomat e vogla zakonisht shërohen me metoda të lehta që zbatohen. Megjithatë, për hematomat e mëdha ose ato që formohen në organet e brendshme, ndërhyrja mjekësore është e domosdoshme. Metodat e trajtimit që zbatohen në hematomat e lehta janë këto:

• Aplikimi i kompresës së ftohtë (24 orët e para)
• Mbajtja lart e zonës dhe pushimi
• Aplikime të lehta me nxehtësi për uljen e ënjtjes (pas 48 orësh)
• Konsumim i lëngjeve me bollëk dhe ushqyerje e balancuar

Metodat e trajtimit që zbatohen në hematomat e rënda ose ato që zhvillohen në organet e brendshme janë këto:

• Përcaktimi i madhësisë së hematomës me imazheri radiologjike (MRI, CT, ekografi)
• Zbrazja e hematomës me ndërhyrje kirurgjikale, nëse nevojitet
• Transfuzion gjaku ose shtesë lëngjesh intravenoze (në gjakderdhjet e rënda të brendshme)
• Ndjekje në terapi intensive (në gjendjet që rrezikojnë jetën)

Megjithëse hematoma në shumicën e rasteve është një gjendje me ecuri të lehtë që thithet nga trupi, në disa raste mund të ketë pasoja serioze. Veçanërisht hematomat që formohen brenda trurit, në organet e brendshme ose rreth enëve të mëdha të gjakut kërkojnë ndërhyrje mjekësore urgjente. Nëse simptomat rëndohen, drejtimi pa humbur kohë në një institucion shëndetësor ka rëndësi jetike.

Bordi Editorial i Anadolu Medical Center

Mjekët e fushës «Mjekësia interne» në Anadolu

A. Melih Özel

Profesor I Gastroenterologjisë

Gastroenterologjia

H. Murat Gürsoy

M.D. Profesor I Asociuar I Gastroenterologjisë

Gastroenterologjia

Enes Murat Atasoyu

Profesor I Asociuar I Mjekësisë Së Brendshme

Nefrologjia

Të gjithë mjekët e klinikës

Pyetje të shpeshta

Kjo përmbajtje ka karakter informues dhe nuk zëvendëson konsultën, diagnostikën apo trajtimin e përcaktuar nga mjeku. Nëse keni simptoma, drejtojuni një profesionisti të kualifikuar shëndetësor.