Çfarë është volvulusi i zorrës dhe cilat janë simptomat?

Përdredhja e zorrës, e njohur në mjekësi si “volvulus”, është një sëmundje që e prish seriozisht funksionimin e sistemit tretës. Ajo shfaqet kur zorrët rrotullohen rreth vetes dhe pengojnë kalimin e përmbajtjes. Kjo sëmundje kërkon ndërhyrje mjekësore urgjente dhe, nëse nuk trajtohet, mund të jetë kërcënuese për jetën. Shfaqet veçanërisht me simptoma si dhimbje barku me fillim të papritur, fryrje, të përzier dhe ndalim të jashtëqitjes.

Autori: Ekipi editorial shëndetësor i Anadolu Medical Center — Përditësimi i fundit: 21 gusht 2026

Çfarë është përdredhja e zorrës?

Përdredhja e zorrës është një problem serioz i sistemit tretës, që shfaqet kur një segment i zorrës rrotullohet rreth boshtit të vet, si pasojë e së cilës ndalon kalimi i përmbajtjes dhe ndërpritet qarkullimi i gjakut në këtë zonë. Kjo gjendje shkakton njëkohësisht një bllokim mekanik dhe, duke prishur qarkullimin, mund të çojë në vdekje të indit. Përdredhja mund të ndodhë në zorrën e hollë ose në zorrën e trashë. Zakonisht zhvillohet papritur dhe shfaqet me dhimbje të forta barku.

Kjo sëmundje kërkon ndërhyrje mjekësore urgjente. Nëse nuk diktohet dhe nuk trajtohet herët, indi i zorrës mund të dëmtohet. Kjo mund të shkaktojë inflamacion të përhapur të cipës së barkut (peritonit) ose sepsë.

Cilat janë llojet e përdredhjes së zorrës?

Përdredhja e zorrës mund të shfaqet në zona dhe forma të ndryshme. Llojet klasifikohen si sipas pjesës së zorrës që preket, ashtu edhe sipas mënyrës së formimit. Llojet më të shpeshta janë:

• Volvulusi sigmoid: Formohet kur koloni sigmoid, pjesa e fundit e zorrës së trashë, rrotullohet rreth vetes. Është forma më e shpeshtë dhe zakonisht has te të moshuarit.
• Volvulusi i midgut-it (zorra e mesme): Ndodh në pjesën e mesme të zorrës së hollë. Është më i shpeshtë veçanërisht te foshnjat dhe fëmijët. Mund të zhvillohet si pasojë e çrregullimeve të lindura të vendosjes së zorrëve.
• Volvulusi cekal: Formohet nga rrotullimi i cekumit, pjesës fillestare të zorrës së trashë. Është më i rrallë dhe zakonisht shfaqet te të rriturit e rinj.
• Volvulusi i stomakut: Është një lloj i rrallë, por kur stomaku rrotullohet rreth vetes mund të shfaqen simptoma të ngjashme.

Simptomat dhe shkalla e urgjencës ndryshojnë për secilin lloj. Megjithatë, të gjitha format kërkojnë vlerësim mjekësor urgjent. Metoda e trajtimit zakonisht planifikohet sipas vendit të përdredhjes, dëmit që ka shkaktuar dhe gjendjes së përgjithshme shëndetësore të pacientit.

Pse ndodh përdredhja e zorrës?

Përdredhja e zorrës zakonisht ndodh për shkak të devijimit të zorrëve nga pozicioni i tyre normal anatomik, çrregullimeve të lëvizjes ose anomalive strukturore. Te disa persona kjo gjendje lidhet me një vendosje të papërshtatshme të lindur të zorrës, ndërsa te të tjerë mund të shfaqet për shkak të faktorëve të mëvonshëm si ngjitjet, tumoret ose faktorë mjedisorë si zakonet e të ushqyerit.

Veçanërisht gjendjet që pengojnë ose kufizojnë lëvizjet normale të zorrëve e rrisin rrezikun e përdredhjes. Përdredhja e zorrës mund të shihet në çdo grupmoshë. Megjithatë, shkaqet mund të ndryshojnë sipas moshës. Te foshnjat zakonisht mbizotërojnë problemet e zhvillimit, ndërsa te të rriturit shkaqe më të shpeshta janë operacionet e kaluara ose sëmundjet e zorrëve.

Shkaqet kryesore të përdredhjes së zorrës janë:

• Çrregullimet e lindura të vendosjes së zorrëve (malrotacioni): Veçanërisht në foshnjëri, si pasojë e zhvillimit anormal të zorrëve rritet rreziku i zhvillimit të volvulusit.
• Ngjitjet e zorrëve (adezionet): Indet lidhëse që formohen midis zorrëve pas operacioneve të mëparshme në bark mund të shkaktojnë përdredhje.
• Tumoret ose masat brenda zorrës: Ngushtimi i rrugës së zorrës nga tumoret ose cistet mund të çojë në rrotullim dhe bllokim.
• Hernitë e zorrëve: Pjesët e zorrës që dalin nga zonat e dobëta të murit të barkut mund të shtrëngohen dhe të shkaktojnë rrotullim dhe çrregullim të qarkullimit.
• Kapsllëku kronik: Grumbullimi i zgjatur i jashtëqitjes mund të krijojë presion në zorrë dhe të ulë aftësinë e saj për të lëvizur.
• Fryrja e tepërt dhe grumbullimi i gazrave: Veçanërisht në gjendjet kur lëvizshmëria e zorrës ngadalësohet, rritja e presionit të brendshëm mund të krijojë terren për përdredhje.
• Struktura e gjatë dhe e lëvizshme e kolonit (dolikokoloni): Veçanërisht gjatësia më e madhe se normalja e kolonit sigmoid mund ta lehtësojë rrotullimin e tij rreth vetes.
• Disa sëmundje neurologjike: Gjendjet që prekin sistemin nervor që kontrollon lëvizjet e zorrëve mund të shkaktojnë çrregullim të lëvizjeve peristaltike dhe, si pasojë, përdredhje.

Cilat janë simptomat e përdredhjes së zorrës?

Simptomat e përdredhjes së zorrës zakonisht fillojnë papritur dhe rëndohen shpejt. Kjo sepse bllokimi i zorrës shkakton si ndalimin e sistemit tretës, ashtu edhe ndërprerjen e qarkullimit të gjakut në pjesën përkatëse të zorrës. Kjo gjendje kërcënon jo vetëm tretjen, por edhe gjallërinë e murit të zorrës. Për këtë arsye, simptomat zhvillohen si për shkak të bllokimit mekanik, ashtu edhe për shkak të çrregullimit të qarkullimit.

Shqetësimet që ndihen në orët e para mund të kthehen shpejt në dhimbje të forta, fryrje dhe probleme sistemike. Ashpërsia e simptomave mund të ndryshojë sipas vendit të përdredhjes, kohëzgjatjes së saj dhe gjendjes së përgjithshme të pacientit.

Simptomat kryesore të përdredhjes së zorrës mund të renditen si më poshtë:

• Dhimbje barku e fortë dhe në formë krampi: Dhimbje që fillon papritur dhe vjen me valë, e ndjerë veçanërisht rreth kërthizës.
• Fryrje dhe tension në bark: Kur zorra mbushet me gazra dhe lëngje, barku fryhet dukshëm dhe bëhet i ndjeshëm ndaj prekjes.
• Të përziera dhe të vjella: Veçanërisht në bllokimet në nivelin e zorrës së hollë, përmbajtja e stomakut kthehet mbrapsht dhe shfaqen të vjella. Të vjellat ndonjëherë mund të jenë me tëmth ose me erë jashtëqitjeje.
• Pamundësi për të nxjerrë gazra dhe jashtëqitje: Kur zorra bllokohet plotësisht, ndalon kalimi si i gazrave ashtu edhe i jashtëqitjes. Kjo i shkakton pacientit ndjesi të fortë shqetësimi.
• Ethe: Nëse muri i zorrës ka filluar të dëmtohet ose është zhvilluar infeksion, temperatura e trupit rritet.
• Përshpejtim i pulsit (takikardi): Trupi kalon në mbrojtje ndaj dhimbjes dhe humbjes së lëngjeve, dhe rrahjet e zemrës shtohen.
• Djersitje dhe zbehje: Për shkak të dhimbjes së fortë dhe çrregullimit të qarkullimit, pacienti nxjerr djersë të ftohtë dhe zbehet.
• Ndjeshmëri ose ngurtësi e barkut: Gjatë ekzaminimit, kur shtypet zona e barkut ndihet dhimbje e qartë ose ngurtësi. Kjo mund të jetë shenjë se po zhvillohet inflamacion i cipës së barkut.
• Dobësi e përgjithshme dhe tension i ulët i gjakut: Në rastet e përparuara, tensioni mund të bjerë për shkak të humbjes së lëngjeve dhe reaksioneve sistemike.

Diagnostikimi i përdredhjes së zorrës

Në rastet kur dyshohet për përdredhje të zorrës, procesi diagnostik fillon pa humbur kohë. Kjo sepse në këtë sëmundje diagnoza e hershme ka rëndësi jetike si për ruajtjen e indit të zorrës, ashtu edhe për parandalimin e komplikacioneve. Hapi i parë në diagnostikim është dëgjimi i ankesave të pacientit dhe ekzaminimi fizik. Simptomat si dhimbja e barkut me fillim të papritur dhe pamundësia për të nxjerrë gazra e jashtëqitje i japin mjekut të dhëna të rëndësishme.

Në ekzaminimin fizik mund të konstatohen ndjeshmëri në zonën e barkut, fryrje, grumbullim gazrash dhe ndonjëherë pakësim ose ndalim i plotë i tingujve të zorrëve. Me ekzaminimin rektal mund të ndihet bllokimi i poshtëm ose kontrollohet nëse ka gjakderdhje.

Për konfirmimin e diagnozës përdoren metodat imazherike. Radiografia e barkut (grafia e thjeshtë) është një nga testet e para që kryhen dhe mund të tregojë shenja bllokimi si anse të zgjeruara të zorrës dhe nivele ajër-lëng. Megjithatë, për ekzaminim më të detajuar metoda më e përdorur është tomografia e kompjuterizuar (CT). Me CT mund të shihen në detaje si vendi i përdredhjes, ashtu edhe mbështjellja ose dëmi i krijuar në zorrë. Nëse zorrët e holla do të ekzaminohen më në detaje, mund të nevojiten edhe grafi me kontrast oral.

Në disa raste, veçanërisht te foshnjat dhe fëmijët, edhe ekografia mund të jetë efektive për vendosjen e diagnozës. Përveç kësaj, me analizat laboratorike vlerësohen reaksionet e trupit ndaj infeksionit ose humbjes së lëngjeve. Parametrat si rritja e leukociteve, çekuilibrat e elektrolitëve ose nivelet e acidit laktik japin të dhëna të rëndësishme që tregojnë rrezikun e komplikacioneve.

Trajtimi i përdredhjes së zorrës

Së pari, ekuilibri i lëngjeve dhe i elektrolitëve të pacientit sigurohet në rrugë intravenoze. Kjo sepse kjo sëmundje mund të shkaktojë humbje serioze lëngjesh dhe çrregullime të elektrolitëve. Njëkohësisht, për nxjerrjen e përmbajtjes së stomakut mund të përdoret një tub që vendoset nga hunda në stomak (sondë nazogastrike). Ky procedim pakëson fryrjen dhe të vjellat.

Megjithatë, këto masa të përkohshme në shumicën e rasteve janë vetëm faza e përgatitjes për kirurgji. Përdredhja e zorrës zakonisht trajtohet me ndërhyrje kirurgjikale. Gjatë operacionit, mjeku e zgjidh pjesën e përdredhur të zorrës dhe vlerëson qarkullimin e gjakut. Nëse indi i zorrës nuk e ka humbur gjallërinë, pjesa përkatëse mund të ruhet dhe të kthehet në gjendje normale. Por nëse ka nekrozë (vdekje të indit), ajo pjesë hiqet dhe skajet e shëndosha bashkohen.

Në disa raste, pas kirurgjisë mund të nevojitet një hapje e përkohshme ose e përhershme e zorrës në lëkurë (ostomi). Ky vendim merret sipas gjendjes së zorrës dhe shëndetit të përgjithshëm të pacientit. Në periudhën pas trajtimit pacienti ndiqet nga afër; monitorohen ekuilibri i lëngjeve, lëvizjet e zorrëve dhe shenjat e infeksionit.

Rrallë, nëse përdredhja është diktuar në fazë shumë të hershme dhe indi i zorrës nuk është dëmtuar, në disa raste të veçanta mund të tentohet zgjidhja e përdredhjes me metoda jokirurgjikale. Megjithatë, kjo zakonisht zbatohet te fëmijët dhe në kushte të veçanta diagnostike.

Mjekët e fushës «Gastroenterologjia» në Anadolu

A. Melih Özel

Profesor I Gastroenterologjisë

Gastroenterologjia

H. Murat Gürsoy

M.D. Profesor I Asociuar I Gastroenterologjisë

Gastroenterologjia

Ayhan Erdemir

Dr. Profesor I Asociuar I Kirurgjia

Kirurgjia e përgjithshme

Të gjithë mjekët e klinikës

Pyetje të shpeshta

Kjo përmbajtje ka karakter informues dhe nuk zëvendëson konsultën, diagnostikën apo trajtimin e përcaktuar nga mjeku. Nëse keni simptoma, drejtojuni një profesionisti të kualifikuar shëndetësor.