Fisura anale: simptomat, shkaqet dhe trajtimi

Fisura anale (çarja e anusit) është një problem shëndetësor që shfaqet me dhimbje të forta dhe gjakderdhje gjatë defekimit, për shkak të çarjeve ose plasaritjeve të vogla që formohen në zonën e anusit. Kjo gjendje, që mund të shihet si te fëmijët ashtu edhe te të rriturit, zakonisht shfaqet si pasojë e sforcimit të lëkurës përreth anusit për shkak të kapsllëkut ose diarresë. Këto çarje në zonën e anusit mund të shkaktojnë ndjesi shqetësimi serioz gjatë defekimit dhe ulje të cilësisë së jetës së përditshme.

Autori: Ekipi editorial shëndetësor i Anadolu Medical Center — Përditësimi i fundit: 21 gusht 2026

Çfarë është fisura anale (çarja e anusit)?

Janë çarje ose plasaritje të vogla që formohen në zonën e anusit. Kjo gjendje zakonisht shfaqet me dhimbje dhe gjakderdhje gjatë defekimit. Këto plagë, që formohen si pasojë e sforcimit, irritimit ose tendosjes së indeve të ndjeshme përreth anusit, mund të ndikojnë negativisht në jetën e përditshme të personit.

Çarjet e anusit zakonisht janë afatshkurtra dhe mund të shërohen vetvetiu brenda pak javësh. Megjithatë, fisurat që zgjasin më shumë se gjashtë javë quhen "fisurë anale kronike" dhe mund të kërkojnë ndërhyrje mjekësore. Kjo gjendje mund të shkaktojë spazmë në muskujt e anusit dhe, duke e vështirësuar shërimin, mund të çojë në dhimbje të përsëritura.

Fisura anale, që mund të shihet në çdo grupmoshë, shfaqet veçanërisht për shkak të kapsllëkut, diarresë ose sforcimeve pas lindjes. Te gratë shihet më shpesh pas lindjes, ndërsa te burrat si pasojë e ngritjes së peshave të rënda ose e ushqyerjes së gabuar.

Cilat janë simptomat e fisurës anale (çarjes së anusit)?

Fisura anale zakonisht e bën veten të ndjeshme me dhimbje të forta gjatë ose pas defekimit. Kjo dhimbje ndonjëherë mund të jetë e shkurtër, ndërsa në disa raste mund të vazhdojë me orë të tëra. Dhimbja mund të ndryshojë në varësi të thellësisë së çarjes dhe të spazmës së muskujve. Simptomat e fisurës anale janë:

• Dhimbje e fortë gjatë ose pas defekimit
• Ndjesi djegieje dhe therjeje në anus
• Gjakderdhje gjatë ose pas defekimit (zakonisht shfaqje e gjakut me ngjyrë të kuqe të ndezur në letrën higjienike)
• Ndjeshmëri dhe ndjesi kruajtjeje përreth anusit
• Formimi i një çarjeje ose plasaritjeje të vogël të dukshme në anus
• Ndjesi spazme në muskujt e anusit gjatë defekimit dhe dalje e jashtëqitjes me sforcim

Simptomat e fisurës anale ndonjëherë mund të ngatërrohen me hemorroidet. Megjithatë, te fisura anale dhimbja zakonisht fillon me defekimin dhe mund të zgjasë me orë, ndërsa hemorroidet karakterizohen më shumë nga ënjtja dhe ndjesia e presionit.

Çfarë ndihmon për çarjen e anusit?

Për të përshpejtuar shërimin e çarjes së anusit dhe për të lehtësuar dhimbjen mund të zbatohen disa metoda natyrale. Ndryshimi i zakoneve ushqimore, rritja e konsumit të ujit dhe zgjidhjet që synojnë zbutjen e jashtëqitjes mund të ndihmojnë në shërimin e fisurës. Metodat që ndihmojnë për çarjen e anusit:

• Konsumi i ushqimeve të pasura me fibra: Për të parandaluar kapsllëkun duhen konsumuar fruta, perime dhe ushqime me drithëra të plota.
• Pirja e shumë ujit: Konsumi i të paktën 2-3 litrave ujë në ditë, duke e zbutur jashtëqitjen, mund ta ulë presionin mbi zonën anale.
• Banja ndenjëse me ujë të ngrohtë: Ulja në ujë të ngrohtë 2-3 herë në ditë për 10-15 minuta, duke ulur spazmën e muskujve, mund ta lehtësojë dhimbjen.
• Krijimi i zakonit të defekimit të rregullt: Nevoja për tualet nuk duhet shtyrë dhe duhet shmangur shtyrja (sforcimi) e tepërt.
• Ushtrime të lehta: Ecja e rregullt ose ushtrimet e lehta, duke mbështetur sistemin tretës, mundësojnë nxjerrjen më të lehtë të jashtëqitjes.
• Shmangia e ushqimeve pikante dhe acide: Duhet qëndruar larg ushqimeve që mund ta irritojnë zonën e anusit.
• Përdorimi i kremit ose pomadës: Me rekomandimin e mjekut mund të përdoren kremra që relaksojnë muskujt e anusit ose pomada qetësuese të dhimbjes.

Këto metoda zakonisht mund ta mbështesin shërimin te fisurat anale të lehta dhe të shkallës së mesme. Megjithatë, nëse ka ankesa si dhimbje dhe gjakderdhje që vazhdojnë për një kohë të gjatë, mund të nevojitet ndërhyrje mjekësore.

Pse shfaqet fisura anale (çarja e anusit)?

Shkaku më i shpeshtë i formimit të fisurës anale është tendosja ose irritimi i tepërt i lëkurës në zonën e anusit. Kjo gjendje mund të shkaktojë shtrëngimin e muskujve të anusit dhe formimin e çarjeve. Ka shumë faktorë që nxitin formimin e çarjes dhe këta zakonisht lidhen me sistemin tretës, zakonet e defekimit dhe stilin e jetës. Faktorët kryesorë që shkaktojnë formimin e çarjes së anusit:

• Kapsllëku dhe defekimi i vështirë: Është një nga shkaqet më të shpeshta. Kalimi i jashtëqitjes së fortë mund ta çajë lëkurën e ndjeshme në zonën e anusit.
• Diarreja kronike: Defekimi i vazhdueshëm i ujshëm, duke irrituar zonën anale, mund të nxisë formimin e fisurës.
• Shtyrja (sforcimi) e tepërt: Sforcimi i tepërt gjatë defekimit mund të shkaktojë tendosjen e muskujve të anusit dhe formimin e çarjes.
• Lindja: Gjatë lindjes vaginale zona e anusit mund të tendoset tepër dhe mund të formohet çarje.
• Ushqyerja e gabuar: Ushqyerja e pamjaftueshme me fibra, duke e forcuar jashtëqitjen, mund ta dëmtojë zonën anale.
• Infeksionet dhe sëmundjet inflamatore të zorrëve: Sëmundjet inflamatore të zorrëve si sëmundja e Crohn-it ose koliti ulceroz, duke krijuar ndjeshmëri në zonën e anusit, mund të çojnë në fisura.
• Ngritja e peshave të rënda ose aktiviteti fizik i tepërt: Aktivitetet që rritin presionin brenda barkut mund të bëjnë që mbi zonën e anusit të bjerë ngarkesë e tepërt.
• Qëndrimi ulur për kohë të gjatë: Mungesa e lëvizjes dhe qëndrimi ulur për kohë të gjatë, duke ngadalësuar qarkullimin e gjakut, mund të shkaktojnë dobësimin e indeve në zonën e anusit.
• Traumat në zonën e anusit: Irritimi ose sforcimi i zonës së anusit mund të shkaktojë formimin e çarjes në lëkurë.

Duke i marrë parasysh këto shkaqe, rregullimi i zakoneve të defekimit, rritja e konsumit të ujit dhe mbrojtja e zonës së anusit mund ta ulin ndjeshëm rrezikun e fisurës anale.

Trajtimi i fisurës anale (çarjes së anusit)

Trajtimi i fisurës anale ndryshon në varësi të kohëzgjatjes dhe ashpërsisë së sëmundjes. Fisurat akute zakonisht mund të shërohen vetvetiu brenda pak javësh, por te fisurat kronike mund të nevojitet ndërhyrje mjekësore ose kirurgjikale.

Trajtimi i fisurës anale akute

Te fisurat e lehta dhe afatshkurtra, trajtimi zbatohet me ndryshimin e regjimit ushqimor, rritjen e konsumit të ujit, banjat ndenjëse me ujë të ngrohtë dhe kremrat topikë. Mund të rekomandohen barna që zbusin jashtëqitjen ose suplemente me fibra.

Trajtimi i fisurës anale kronike

Te fisurat që zgjasin më shumë se gjashtë javë dhe nuk shërohen, për të ulur spazmën e muskujve mund të aplikohen kremra relaksues të muskujve ose injeksion me botoks. Në disa raste mund të përshkruhen barna që përshpejtojnë shërimin duke rritur fluksin e gjakut në zonë.

Nëse fisura nuk shërohet prej kohësh dhe e ul seriozisht cilësinë e jetës, mund të nevojitet trajtim kirurgjikal. Me procedurën që quhet sfinkterotomi interne laterale, muskujt e anusit relaksohen dhe mundësohet shërimi i fisurës. Kjo procedurë është një metodë me shkallë të lartë suksesi.

Në trajtimin e fisurës anale, diagnoza e hershme dhe zbatimi i metodave të përshtatshme të trajtimit kanë rëndësi të madhe për të parandaluar kronicizimin dhe përparimin e sëmundjes.

Bordi Editorial i Anadolu Medical Center

Mjekët e fushës «Gastroenterologjia» në Anadolu

A. Melih Özel

Profesor I Gastroenterologjisë

Gastroenterologjia

H. Murat Gürsoy

M.D. Profesor I Asociuar I Gastroenterologjisë

Gastroenterologjia

Ayhan Erdemir

Dr. Profesor I Asociuar I Kirurgjia

Kirurgjia e përgjithshme

Të gjithë mjekët e klinikës

Pyetje të shpeshta

Kjo përmbajtje ka karakter informues dhe nuk zëvendëson konsultën, diagnostikën apo trajtimin e përcaktuar nga mjeku. Nëse keni simptoma, drejtojuni një profesionisti të kualifikuar shëndetësor.