Çfarë është uveiti? Simptomat dhe trajtimi

Uveiti është një sëmundje e syrit që shfaqet me inflamacionin e indit të quajtur uvea, i cili ndodhet në shtresën e mesme të syrit. Uvea përbëhet nga irisi (pjesa me ngjyrë e syrit), trupi ciliar dhe shtresa koroide. Kjo strukturë përmban pjesën më të madhe të enëve të gjakut të syrit. Për këtë arsye, kur uvea inflamohet, ajo mund të prekë edhe zona të ndryshme të syrit, si retina, indi nervor dhe kornea.

Autori: Ekipi editorial shëndetësor i Anadolu Medical Center — Përditësimi i fundit: 21 gusht 2026

Çfarë është uveiti?

Uveiti është emri i përgjithshëm i inflamacionit në shtresën uveale të syrit. Inflamacioni mund të zhvillohet për shkaqe të ndryshme. Sulmi i gabuar i sistemit imunitar ndaj indit të syrit, infeksionet, traumat ose sëmundjet sistemike mund të çojnë në uveit. Inflamacioni, duke ndikuar në qarkullimin e lëngjeve brenda syrit, mund ta rrisë presionin, mund të shkaktojë dëmtim të retinës ose mund të çojë në turbullim të thjerrëzës së syrit. Uveiti zakonisht ka ecuri kronike dhe mund të vazhdojë me acarime që përsëriten ndër vite. Për këtë arsye, është e rëndësishme që trajtimi të vazhdojë jo vetëm në periudhat e krizave, por me një program kontrolli dhe ndjekjeje afatgjatë. Edhe pse uveiti haset më shpesh te të rriturit e rinj dhe të moshës së mesme, mund të shihet edhe te fëmijët. Kur nuk trajtohet herët, mund të shkaktojë dëmtim të përhershëm të shikimit.

Cilat janë simptomat e uveitit?

Uveiti mund të shihet në një sy ose në të dy sytë njëkohësisht dhe mund të ketë ecuri kronike ose akute. Në disa raste përparon lehtë, ndërsa te disa persona mund të shfaqet me dhimbje të fortë që fillon papritur dhe me humbje të shikimit. Meqë kur nuk trajtohet mund të përparojë deri në humbje të përhershme të shikimit, kur vërehen simptoma si skuqja e syrit dhe ndjeshmëria ndaj dritës, është e rëndësishme t'i drejtohesh pa humbur kohë një specialisti.

Simptomat e uveitit mund të ndryshojnë sipas intensitetit të inflamacionit dhe zonës së syrit që prek:

• Ndjesi therjeje dhe dhimbjeje në sy
• Skuqje e syrit
• Ndjeshmëri ndaj dritës (fotofobi)
• Shikim i turbullt
• Shikimi i trupave lundrues (“mizave”, floaters)
• Ulje e mprehtësisë së shikimit
• Lotim dhe ndjesi shtrëngimi në sy

Pse shfaqet uveiti?

Shkaqet e uveitit ndonjëherë mund të përcaktohen qartë, ndërsa ndonjëherë përkufizohet si uveit me shkak të panjohur (idiopatik). Sëmundjet e sistemit imunitar, proceset autoimune në të cilat trupi e percepton indin e vet si të huaj dhe e sulmon, janë ndër shkaqet më të shpeshta të uveitit. Sëmundjet sistemike si sëmundja Behçet, artriti reumatoid dhe spondiliti ankilozant lidhen me uveitin. Infeksionet si tuberkulozi, viruset e herpesit dhe toksoplazma mund të çojnë gjithashtu në uveit. Inflamacionet që zhvillohen pas operacioneve brenda syrit, pas kontaktit me kimikate ose pas traumës së syrit klasifikohen si uveit traumatik.

Cilat janë llojet e uveitit?

Në disa raste predispozita gjenetike luan rol të rëndësishëm. Te personat që mbartin grupe të caktuara gjenesh rreziku i uveitit është më i lartë. Cilido qoftë shkaku, nëse nuk mbahet nën kontroll në fazë të hershme, mund të lërë dëmtime të pakthyeshme në indet e syrit. Uveiti klasifikohet sipas pjesës së syrit ku përqendrohet inflamacioni.

Llojet e zakonshme të uveitit mund të renditen si më poshtë:

• Uveiti anterior: Zhvillohet në pjesën e përparme të syrit, në zonën e irisit. Është lloji më i shpeshtë. Dhimbja dhe skuqja janë të theksuara.
• Uveiti intermediar: Prek zonat përreth retinës. Luhatjet e shikimit dhe trupat lundrues janë në plan të parë.
• Uveiti posterior: Prek retinën dhe koroiden. Shikimi mund të dëmtohet seriozisht.
• Panuveiti: Është një lloj i rëndë inflamacioni që prek të gjitha zonat e uvesë.

Si vendoset diagnoza e uveitit?

Diagnoza e uveitit vendoset me një ekzaminim të detajuar të syrit. Mjeku okulist, duke ekzaminuar indet brenda syrit me biomikroskop, vlerëson vendin dhe intensitetin e inflamacionit. Duke përdorur pika që zgjerojnë bebëzën, retina mund të shihet më qartë. Matja e presionit brenda syrit bëhet për të përcaktuar rrezikun e glaukomës. Në disa raste mund të zbatohen metoda imazherike si tomografia optike koherente (OCT), fotografia e fundusit, ekografia ose angiografia me fluoresceinë. Nëse mendohet se uveiti lidhet me sëmundje sistemike, mund të kërkohen edhe analiza gjaku, radiografi e mushkërive dhe teste reumatologjike. Plani i trajtimit bëhet sipas përcaktimit të shkakut që qëndron në bazë.

Sa zgjat një krizë uveiti?

Kriza e uveitit, edhe pse ndryshon sipas personit dhe shkakut, zakonisht mund të zgjasë nga disa javë deri në disa muaj. Nëse nuk trajtohet, krizat mund të zgjasin më shumë dhe rritet rreziku i kronicizimit. Te disa pacientë mund të shihen kriza që përsëriten me intervale gjatë viteve. Kjo gjendje është e zakonshme veçanërisht në llojet e uveitit me bazë autoimune ose gjenetike. Gjatë krizës, turbullimi i shikimit, dhimbja dhe skuqja bëhen më të theksuara, ndërsa në periudhat e qeta ankesat mund të pakësohen. Qëllimi i trajtimit është ulja e intensitetit të krizës, shkurtimi i kohëzgjatjes së saj dhe parandalimi i përsëritjes.

Si trajtohet uveiti?

Trajtimi synon mbajtjen nën kontroll të inflamacionit, mbrojtjen e indeve të syrit dhe parandalimin e përsëritjeve. Në shumicën e rasteve, pikat, tabletat ose injeksionet që përmbajnë kortizon janë trajtimi i zgjedhjes së parë. Në rastet kur inflamacioni është i fortë, mund të përdoren barna që rregullojnë sistemin imunitar (imunosupresorë). Në uveitin me origjinë infektive zbatohet trajtim me antibiotikë ose antiviralë. Pikat që zgjerojnë bebëzën ndihmojnë në uljen e dhimbjes dhe në parandalimin e ngjitjeve. Kohëzgjatja e trajtimit ndryshon sipas intensitetit të sëmundjes dhe kërkon ndjekje me kontrolle të shpeshta. Edhe pse shërimi i plotë i uveitit është i mundur, ndjekja është e rëndësishme sepse ekziston rreziku i përsëritjes.

Pyetje të shpeshta për uveitin

A shkakton uveiti humbje të përhershme të shikimit?

Po, kur nuk trajtohet, mund të shkaktojë komplikacione si dëmtimi i retinës, glaukoma dhe katarakti, të cilat mund të çojnë në humbje të përhershme të shikimit.

A është uveiti sëmundje ngjitëse?

Shumica e uveiteve nuk janë ngjitëse. Megjithatë, në llojet me origjinë infektive, ngjitshmëria varet nga mikroorganizmi që qëndron në bazë.

A shërohet plotësisht uveiti?

Në shumë raste me trajtim arrihet kontrolli, por meqë ekziston mundësia e përsëritjes së krizave, nevojitet ndjekje afatgjatë.

A e nxit stresi uveitin?

Në mënyrë të tërthortë, faktorët që ndikojnë në sistemin imunitar mund t'i shtojnë acarimet e uveitit. Stresi është një nga këta faktorë.

Pyetje të shpeshta

Kjo përmbajtje ka karakter informues dhe nuk zëvendëson konsultën, diagnostikën apo trajtimin e përcaktuar nga mjeku. Nëse keni simptoma, drejtojuni një profesionisti të kualifikuar shëndetësor.