Pse ndodh strabizmi dhe si trajtohet?

Strabizmi është një problem i rëndësishëm i shëndetit të syve që shfaqet si pasojë e pamundësisë së syve për t’u fokusuar njëkohësisht në të njëjtën pikë dhe që mund të haset në çdo grupmoshë. Kjo gjendje, që në popull quhet “sy i shtrembër” ose “sy që rrëshqet”, nuk është vetëm problem estetik; kur nuk dallohet në fazë të hershme mund të çojë në humbje të përhershme të shikimit. Strabizmi mund të jetë i lindur, por mund të zhvillohet edhe më vonë.

Autori: Ekipi editorial shëndetësor i Anadolu Medical Center — Përditësimi i fundit: 21 gusht 2026

Çfarë është strabizmi (devijimi i syrit)?

Strabizmi është gjendja kur dy sytë humbasin qëndrimin paralel dhe shikojnë në drejtime të ndryshme. Në mënyrë normale muskujt e syve dhe truri punojnë në harmoni për të mundësuar që të dy sytë të fokusohen në të njëjtën pikë. Kur ky ekuilibër prishet, njëri ose të dy sytë mund të devijojnë nga brenda, nga jashtë, lart ose poshtë. Si pasojë, truri merr dy pamje të ndryshme dhe kjo gjendje ndikon negativisht në cilësinë e shikimit.

Pse ndodh strabizmi?

Strabizmi zakonisht zhvillohet për shkak të çrregullimit të koordinimit midis muskujve të syve dhe nervave që i drejtojnë këta muskuj. Në disa raste, defektet e shikimit ose sëmundjet neurologjike përgatitin terrenin për strabizëm. Strabizmi që shfaqet në fëmijëri shpesh bazohet në shkaqe të lindura, ndërsa te të rriturit luajnë rol më shumë faktorët që zhvillohen më vonë.

Shkaqet kryesore që mund të çojnë në strabizëm mund të renditen si më poshtë:

• Probleme të lindura të muskujve ose të nervave të syrit
• Hipermetropi, miopi ose astigmatizëm i lartë
• Syri dembel (ambliopia)
• Sëmundjet e trurit dhe të sistemit nervor
• Traumat ose goditjet në kokë
• Diabeti dhe sëmundjet e tiroides
• Dëmtimet nervore që zhvillohen pas iktusit (inmës)

Cilat janë simptomat e strabizmit?

Simptomat e strabizmit te disa persona mund të jenë shumë të dukshme, ndërsa në disa raste mund të jenë të ndërprera dhe të lehta. Veçanërisht te fëmijët, nëse simptomat nuk vihen re, rritet rreziku i zhvillimit të syrit dembel. Për këtë arsye njohja e simptomave në fazë të hershme ka rëndësi të madhe.

Simptomat që mund të vërehen në strabizëm janë si vijon:

• Devijimi i njërit prej syve në drejtim tjetër
• Shikim i dyfishtë
• Anim i vazhdueshëm i kokës në një drejtim të caktuar
• Lodhje e syve
• Dhimbje koke
• Çrregullim i perceptimit të thellësisë
• Te fëmijët, vështirësi në përqendrimin te mësimet

Cilat janë llojet e strabizmit sipas shfaqjes?

Strabizmi mund të shfaqet në forma të ndryshme sipas mënyrës së shfaqjes dhe vazhdueshmërisë. Disa strabizma janë të vazhdueshëm, ndërsa të tjerë shfaqen vetëm gjatë lodhjes, stresit ose shpërqendrimit. Ky dallim luan rol të rëndësishëm në planifikimin e trajtimit.

Llojet e strabizmit janë si vijon:

• Strabizëm i vazhdueshëm
• Strabizëm i ndërprerë (intermitent)
• Strabizëm në një sy
• Strabizëm në të dy sytë
• Strabizëm i lindur
• Strabizëm i zhvilluar më vonë

Cilat janë tipat e strabizmit?

Tipat e strabizmit klasifikohen sipas drejtimit në të cilin devijon syri. Ky klasifikim përcakton si qasjen e diagnozës, ashtu edhe atë të trajtimit. Te disa pacientë mund të vërehen njëkohësisht devijime në më shumë se një drejtim.

Tipat e strabizmit janë si vijon:

• Ezotropia: Devijimi i syrit nga brenda
• Ekzotropia: Devijimi i syrit nga jashtë
• Hipertropia: Devijimi i syrit lart
• Hipotropia: Devijimi i syrit poshtë

Çfarë është strabizmi i lehtë?

Strabizmi i lehtë është një gjendje ku devijimi i syrit nuk është gjithmonë i dukshëm dhe zakonisht shfaqet me lodhjen. Shpesh nuk vihet re nga familjet. Megjithatë, edhe nëse ecën lehtë, meqë mund të krijojë rrezik për sy dembel, duhet patjetër të vlerësohet.

Çfarë është pseudostrabizmi?

Pseudostrabizmi është kur sytë, edhe pse janë paralelë, duken sikur devijojnë për shkak të strukturës së fytyrës. Haset shpesh veçanërisht te foshnjat me rrënjë të gjerë të hundës. Në këtë gjendje funksionet e shikimit janë normale dhe nuk kërkohet trajtim. Me rritjen, pamja zakonisht përmirësohet.

Si vendoset diagnoza e strabizmit?

Diagnoza e strabizmit vendoset me një ekzaminim të detajuar të syve nga specialisti i oftalmologjisë. Vlerësohen lëvizjet e syve, këndi i devijimit, mprehtësia e shikimit dhe vesët e refraksionit. Te fëmijët, kontrollet e rregullta të syve kanë rëndësi të madhe për diagnozën e hershme. Kur është e nevojshme, mund të zbatohen teste të veçanta matjeje.

Cilat janë metodat e trajtimit të strabizmit?

Trajtimi i strabizmit planifikohet sipas moshës së pacientit dhe llojit të strabizmit. Qëllimi kryesor i trajtimit është sigurimi i paralelizmit të syve, mbështetja e shikimit binokular dhe parandalimi i humbjeve të përhershme të shikimit.

Metodat e trajtimit të strabizmit renditen më poshtë:

• Përdorimi i syzeve
• Trajtimi me mbyllje (okluzion)
• Xhamat prizmatikë
• Ushtrimet ortoptike
• Trajtimi kirurgjikal

Cilat janë metodat e trajtimit të strabizmit te fëmijët?

Në trajtimin e strabizmit te fëmijët, ndërhyrja e hershme ka rëndësi jetike. Nëse trajtimi vonohet, mund të zhvillohet syri dembel. Procesi i trajtimit kërkon ndjekje të rregullt.

Metodat e trajtimit që zbatohen te fëmijët mund të renditen si më poshtë:

• Syze për vesët e refraksionit
• Mbyllja e syrit të shëndoshë
• Ushtrime të shikimit
• Kirurgji në rastet kur është e nevojshme

Cilat janë metodat e trajtimit të strabizmit te të rriturit?

Te të rriturit strabizmi zakonisht shkakton probleme estetike dhe funksionale. Trajtimi planifikohet me qëllim pakësimin e shikimit të dyfishtë dhe sigurimin e paralelizmit të syve.

Metodat e trajtimit që përdoren te të rriturit janë si vijon:

• Syze prizmatike
• Ushtrime ortoptike
• Ndërhyrje kirurgjikale

Llojet e trajtimit të strabizmit (devijimit të syrit)

Në trajtimin e strabizmit, metodat kirurgjikale dhe jokirurgjikale mund të zbatohen së bashku ose veç e veç. Zgjedhja e trajtimit bëhet individualisht. Mosha e pacientit, lloji i strabizmit, shkalla e këndit të devijimit dhe problemet shoqëruese të shikimit ndikojnë drejtpërdrejt në planin e trajtimit. Për përcaktimin e metodës së duhur, ekzaminimi i detajuar i syve dhe ndjekja e rregullt kanë rëndësi të madhe. Te disa pacientë mjafton një metodë e vetme, ndërsa në disa raste mund të nevojiten trajtime të shkallëzuara dhe të kombinuara.

Operacioni i strabizmit

Operacioni i strabizmit është një procedurë kirurgjikale që kryhet duke ndryshuar pozicionin e muskujve të syrit. Qëllimi është të mundësohet funksionimi i balancuar i muskujve të syrit. Operacioni zakonisht zgjat pak dhe shumica e pacientëve dalin nga spitali në të njëjtën ditë.

Trajtimi i strabizmit pa operacion

Trajtimet e strabizmit pa operacion preferohen në plan të parë veçanërisht te strabizmat e shkallës së lehtë dhe të ndërprerë. Në këto metoda qëllimi është mbështetja e harmonisë midis muskujve të syrit dhe mundësimi që truri t’i përdorë së bashku pamjet që vijnë nga të dy sytë. Përdorimi i syzeve, xhamat prizmatikë dhe ushtrimet ortoptike janë ndër opsionet që përdoren më shpesh. Megjithatë, metodat pa operacion që zbatohen pa marrë parasysh faktorë si shkalla e strabizmit, drejtimi i devijimit dhe mosha e pacientit mund të mos japin rezultat të mjaftueshëm te çdo pacient. Për këtë arsye plani i trajtimit duhet patjetër të përcaktohet me vlerësimin e specialistit.

Çfarë ndodh nëse strabizmi nuk trajtohet?

Strabizmi i patrajtuar mund të çojë në sy dembel të përhershëm. Mund të zhvillohen shikim i dyfishtë, humbje e perceptimit të thellësisë dhe probleme sociale. Te fëmijët, nëse nuk trajtohet herët, humbja e shikimit mund të bëhet e përhershme.

Pyetje të shpeshta për strabizmin

A kalon vetvetiu strabizmi?

Rastet e strabizmit të vërtetë zakonisht nuk përmirësohen vetvetiu. Veçanërisht nëse nuk trajtohet në fëmijëri, mund të bëhet i përhershëm. Pseudostrabizmi, nga ana tjetër, mund të përmirësohet me rritjen.

A është i rrezikshëm operacioni i strabizmit?

Operacioni i strabizmit, kur kryhet nga okulistë me përvojë, është një procedurë e sigurt. Operacioni zakonisht zgjat pak dhe rreziku i komplikimeve serioze është i ulët. Me kontrolle të rregullta shkalla e suksesit rritet.

A mund të trajtohet strabizmi në çdo moshë?

Po, strabizmi mund të trajtohet në çdo moshë. Megjithatë, trajtimet e filluara në fëmijëri japin rezultate më efektive. Edhe te të rriturit mund të arrihet përfitim si funksional, ashtu edhe estetik.

A shkakton strabizmi sy dembel?

Po, veçanërisht te fëmijët strabizmi mund të çojë në sy dembel. Truri mund ta shtypë pamjen që vjen nga syri që devijon. Nëse kjo gjendje nuk trajtohet herët, mund të shkaktojë humbje të përhershme të shikimit.

A përsëritet strabizmi?

Te disa pacientë strabizmi mund të përsëritet pas trajtimit. Kjo gjendje zakonisht lidhet me vazhdimin e shkaqeve. Mund të vihet nën kontroll me ndjekje të rregullt dhe, nëse është e nevojshme, me trajtime shtesë.

Pyetje të shpeshta

Kjo përmbajtje ka karakter informues dhe nuk zëvendëson konsultën, diagnostikën apo trajtimin e përcaktuar nga mjeku. Nëse keni simptoma, drejtojuni një profesionisti të kualifikuar shëndetësor.