Syri i skuqur: shkaqet dhe shenjat që kërkojnë urgjencë

Skuqja e syrit është një gjendje që shfaqet kur pjesa e bardhë e syrit (sklera) duket me ngjyrë të kuqe ose rozë, si rezultat i zgjerimit ose acarimit të enëve të gjakut në sy. Edhe pse shpesh vjen nga shkaqe të thjeshta si lodhja, alergjia, faktorët mjedisorë ose thatësia e syrit, në disa raste mund të jetë simptomë e sëmundjeve të rënda të syrit. Skuqja e syrit zakonisht mund të shoqërohet me dhimbje, kruajtje, ndjesi djegieje ose lotim. Nëse acarimi dhe skuqja në sy janë të lehta, ato mund të përmirësohen vetvetiu brenda pak ditësh. Megjithatë, nëse skuqjen e shoqërojnë simptoma si shikim i turbullt, ndjeshmëri ndaj dritës, dhimbje e fortë ose sekrecione, duhet drejtuar te një mjek okulist.

Autori: Ekipi editorial shëndetësor i Anadolu Medical Center — Përditësimi i fundit: 21 gusht 2026

Çfarë është skuqja e syrit?

Është gjendja e kuqësisë ose skuqjes që shfaqet kur enët e vogla të gjakut në pjesën e bardhë të syrit (sklerë) zgjerohen dhe bëhen të dukshme. Kjo gjendje mund të zhvillohet në lidhje me shumë shkaqe të ndryshme, që nga një lodhje e thjeshtë e syrit deri te infeksionet e syrit ose sëmundjet e rënda të syrit. Nëse skuqja vjen zakonisht nga acarimi i lehtë ose nga faktorët mjedisorë, ajo mund të kalojë vetvetiu në kohë të shkurtër. Megjithatë, në disa raste mund të shfaqet e shoqëruar me simptoma shtesë si dhimbje në sy, ndjesi therjeje, ndjeshmëri ndaj dritës, humbje e shikimit ose sekrecione. Simptoma të tilla mund të jenë paralajmëruese të gjendjeve të rënda si infeksioni i kornesë, presioni i lartë i syrit (glaukoma) ose inflamacioni brenda syrit.

Pse ndodh skuqja e syrit?

Shfaqet si rezultat i zgjerimit ose acarimit të enëve të vogla të gjakut në sy. Zakonisht mund të vijë nga alergjia, thatësia e syrit, lodhja ose faktorët mjedisorë. Shikimi për një kohë të gjatë i ekranit të kompjuterit ose të telefonit dhe pagjumësia mund të çojnë në acarim dhe skuqje të syrit. Reagimet alergjike mund të shkaktojnë zgjerimin e enëve të gjakut të syrit pas kontaktit me polenin, pluhurin, qimet e kafshëve ose substancat kimike. Përdorimi i lenteve të kontaktit, mungesa e kujdesit për higjienën e syve dhe përdorimi i gabuar i lenteve mund ta rrisin skuqjen e syrit. Infeksionet si konjuktiviti dhe uveiti, si dhe lëndimet e kornesë, gjithashtu mund të shkaktojnë kuqësi në sy. Gjithashtu, sëmundjet sistemike si presioni i lartë i syrit (glaukoma), hipertensioni ose diabeti mund të prekin enët e gjakut të syrit dhe të shkaktojnë skuqje. Konsumimi i tepërt i kafeinës gjithashtu mund ta shtojë thatësinë e syrit dhe ta rëndojë kuqësinë. Nëse skuqja e syrit bëhet e vazhdueshme ose shoqërohet me simptoma si dhimbje, shikim i turbullt dhe ndjeshmëri ndaj dritës, ajo mund të jetë shenjë e një sëmundjeje të syrit.

Veçanërisht sëmundjet autoimune si artriti reumatoid dhe lupusi mund të shkaktojnë skuqje duke çuar në inflamacion të indeve brenda syrit. Gjithashtu, gjumi i pamjaftueshëm mund të shkaktojë zgjerimin e enëve të gjakut të syrit dhe shtimin e skuqjes. Rritja e stresit mund të krijojë tension në muskujt e syrit dhe kjo, së bashku me lodhjen e syve, mund të shkaktojë skuqje. Përveç këtyre, përdorimi i zgjatur i ekranit dhe ekspozimi ndaj kondicionerit ose erës mund të ulin prodhimin e lotëve dhe të çojnë në acarim dhe skuqje.

Cilat janë simptomat e skuqjes së syrit?

Shfaqet me kthimin e pjesës së bardhë të syrit (sklerës) në ngjyrë të kuqe ose rozë. Skuqja mund të ndodhë për shkaqe të ndryshme, që nga një acarim i lehtë deri te sëmundjet e rënda të syrit. Zakonisht mund të jetë e përkohshme për shkak të thatësisë së syrit, lodhjes ose alergjisë. Megjithatë, në disa raste mund të shihet e shoqëruar me simptoma shtesë dhe të tregojë një shqetësim të rëndë të syrit. Nëse skuqjen e shoqërojnë simptoma si dhimbje, ndjeshmëri ndaj dritës, turbullim i shikimit ose sekrecione, është e rëndësishme të drejtohet te një mjek okulist. Simptomat e skuqjes së syrit janë këto:

• Kuqësi e dukshme ose pamje me enë gjaku në pjesën e bardhë të syrit.
• Ndjesi djegieje, therjeje ose kruajtjeje në sy.
• Lotim ose sekrecione në sy.
• Thatësi ose ndjesi trupi të huaj në sy.
• Ndjeshmëri ndaj dritës (fotofobi).
• Ënjtje ose acarim i qepallës.
• Shikim i turbullt ose shikim i dyfishtë.
• Ndjesi dhimbjeje ose presioni rreth syrit.
• Grumbullim gjaku në sy (hemorragji subkonjunktivale).
• Kuqësi e syrit e shoqëruar me dhimbje koke ose marramendje (mund të jetë shenjë e presionit të lartë të syrit).
• Ndjesi ngjitjeje në sy dhe formim cipash kur zgjohet në mëngjes.
• Ndjesi therjeje në qepalla dhe rritje e ndjeshmërisë.
• Ndryshime të papritura në shikim ose çrregullime në perceptimin e ngjyrave (mund të jenë shenjë e presionit të lartë të syrit ose e sëmundjeve të retinës).
• Skuqje e syrit në njërën anë e shoqëruar me ënjtje (mund të lidhet me sinusitin ose me një infeksion).

Si vendoset diagnoza e skuqjes së syrit?

Diagnoza vendoset në radhë të parë duke dëgjuar ankesat e pacientit dhe me një ekzaminim të detajuar të syve. Mjeku vlerëson që kur vazhdon skuqja e syrit, në cilat situata shtohet dhe nëse ka simptoma shtesë si kruajtje, djegie, sekrecione ose turbullim i shikimit. Gjatë ekzaminimit fizik, syri shqyrtohet në mënyrë të detajuar me biomikroskop (llambë me çarje). Nëse ka dyshim për infeksion, mund të merret kampion nga lotët ose sekrecionet e syrit dhe të kryhen analiza laboratorike. Në rast dyshimi për presion të lartë të syrit (glaukomë), matet presioni brenda syrit (tonometri) dhe kontrollohet nëse është i lartë. Për të kuptuar nëse skuqja është me origjinë alergjike apo infektive, sipërfaqja e syrit dhe qepallat shqyrtohen në mënyrë të detajuar. Nëse skuqja e syrit përsëritet shpesh dhe pacienti ka diabet, hipertension ose sëmundje të sistemit imunitar, mund të kërkohen shtesë analiza gjaku ose metoda të avancuara imazherie.

Nëse ka dyshim për një infeksion ose inflamacion të rëndë në sy, kornea dhe retina shqyrtohen në mënyrë të detajuar dhe vlerësohet nëse ka dëmtim. Kur skuqja ndodh për shkak të thatësisë së syrit, mund të kryhet testi Schirmer për të matur prodhimin e lotëve. Nëse në sy ka një infeksion ose inflamacion që përsëritet vazhdimisht, mund të merret kampion nga lëngu i syrit dhe të kërkohen shkaktarët bakterialë ose viralë. Pasi përcaktohet shkaku i skuqjes së syrit, planifikohet procesi i duhur i trajtimit.

Si trajtohet skuqja e syrit?

Trajtimi ndryshon në varësi të shkakut. Në rastet e lehta, pushimi i syve, shmangia e shikimit të ekranit për një kohë të gjatë dhe lagështimi i mjaftueshëm i syve mund të ndihmojnë në kalimin e skuqjes. Pikat e lotëve artificialë mund ta lehtësojnë skuqjen që lidhet me thatësinë e syrit. Në rastin e skuqjes së syrit për shkak të alergjisë, është e rëndësishme që sytë të mos fërkohen dhe të qëndrohet larg alergjenëve. Shmangia e pluhurit dhe e substancave kimike mund t'i pakësojë faktorët që acarojnë sytë. Aplikimi i kompresave të ftohta mund të ndihmojë në uljen e kuqësisë duke ngushtuar enët e gjakut të syrit. Kujdesi për higjienën e syve, larja e shpeshtë e duarve dhe shmangia e kontaktit të syve me duar të pista mund të parandalojnë skuqjet e syrit me origjinë infektive. Për skuqjet e syrit që vazhdojnë për një kohë të gjatë ose që shoqërohen me simptoma si dhimbje dhe çrregullim i shikimit, duhet drejtuar te një mjek okulist. Nëse ka dyshim për trup të huaj në sy, larja e syrit me ujë të pastër pa e fërkuar mund ta pakësojë acarimin.

Ulja e kohës para ekranit, kryerja e rregullt e ushtrimeve për sytë dhe shmangia e mjediseve të errëta dhe të thata mund ta parandalojnë skuqjen duke mbrojtur shëndetin e syve. Përdorimi i fetave të kastravecit ose i kompresave me çaj kamomili gjithashtu mund të ndihmojë në kalimin e skuqjes duke pakësuar acarimin në sy. Gjithashtu, ushqimet që përmbajnë acide yndyrore Omega-3, vitaminë A dhe vitaminë C mbështesin shëndetin e syve. Pirja e ujit në sasi të mjaftueshme mund të parandalojë zgjerimin e enëve të gjakut në sy duke parandaluar thatësinë e syve.

Bordi Editorial i Anadolu Medical Center

Pyetje të shpeshta

Kjo përmbajtje ka karakter informues dhe nuk zëvendëson konsultën, diagnostikën apo trajtimin e përcaktuar nga mjeku. Nëse keni simptoma, drejtojuni një profesionisti të kualifikuar shëndetësor.