Çfarë është RDW dhe çfarë do të thotë kur ndryshon?

RDW, pra “Red Cell Distribution Width” (gjerësia e shpërndarjes së qelizave të kuqe të gjakut), që gjendet në rezultatet e numërimit të plotë të gjakut, është një parametër laboratorik që tregon ndryshimet në madhësinë e qelizave të kuqe të gjakut (eritrociteve). Vlera e RDW tregon se sa homogjene ose me madhësi të ndryshme janë qelizat e kuqe të gjakut. Ky test është i rëndësishëm sepse jep të dhëna në shumë probleme shëndetësore, në radhë të parë në mungesën e gjakut (aneminë). Vlerat e larta ose të ulëta të RDW mund të jenë paralajmëruese të një çekuilibri ose të një problemi të mundshëm shëndetësor në trup. Veçanërisht shkaqe si mungesa e hekurit, pamjaftueshmëria e vitaminës B12 dhe mungesa e acidit folik mund të ndikojnë drejtpërdrejt në raportet e RDW. Mjekët zakonisht e vlerësojnë RDW-në së bashku me parametra të tjerë të gjakut, si hemoglobina dhe MCV, me synimin për të arritur një diagnozë më të saktë.

Autori: Ekipi editorial shëndetësor i Anadolu Medical Center — Përditësimi i fundit: 21 gusht 2026

Çfarë është RDW?

RDW (Red Cell Distribution Width) është një parametër hematologjik që mat sa të ngjashëm ose sa të ndryshëm janë diametrat e qelizave të kuqe të gjakut (eritrociteve). Kjo vlerë nënkupton gjerësinë e shpërndarjes së qelizave të kuqe të gjakut. Normalisht, te personat e shëndetshëm eritrocitet kanë madhësi të përafërt me njëri-tjetrin. Megjithatë, disa probleme shëndetësore mund të çojnë në ndryshime në madhësinë e këtyre qelizave.

RDW tregon raportin në përqindje të këtyre ndryshimeve. Pra, nëse RDW është e lartë, kjo do të thotë se në gjak ka shumë qeliza të kuqe me madhësi të ndryshme. Kjo mund të tregojë praninë e një problemi si mungesa e gjakut ose mungesat ushqyese në trup. Edhe pse vetëm ajo nuk mjafton për të vendosur diagnozën e një sëmundjeje, kur vlerësohet së bashku me vlerat e tjera të gjakut jep të dhëna të rëndësishme.

Si kryhet testi i RDW?

Testi i RDW kryhet si pjesë e testit të numërimit të plotë të gjakut (hemogramit) dhe nuk kërkon përgatitje të veçantë. Zakonisht matja kryhet në laborator me aparate automatike mbi një mostër gjaku prej disa mililitrash, të marrë nga vena e krahut. Gjatë testit personi mund të jetë esëll ose i ngopur; megjithatë, në disa raste të veçanta mjeku mund të kërkojë agjërim.

Në mostrën e gjakut të marrë vlerësohen jo vetëm RDW, por njëkohësisht edhe shumë vlera të tjera si hemoglobina, hematokriti dhe MCV. RDW mund të raportohet në dy formate të ndryshme, si RDW-CV dhe RDW-SD. RDW-CV shpreh një raport në përqindje, ndërsa RDW-SD matet me njësi absolute. Kështu mjekët mund t'i shohin shumë më qartë çrregullimet në shpërndarjen e madhësisë së qelizave të gjakut.

Për çfarë kryhet testi i RDW?

Testi i RDW përdoret në radhë të parë për dallimin e llojeve të mungesës së gjakut. Shumë gjendje, si mungesa e hekurit, pamjaftueshmëria e vitaminës B12, mungesa e acidit folik dhe talasemia, mund të ndikojnë në RDW.

Veçanërisht kur vlerësohet së bashku me vlerën e MCV (vëllimi i qelizës së kuqe), mund të kuptohet se cili lloj anemie është i pranishëm. Për shembull, nëse RDW është e lartë por MCV e ulët, kjo zakonisht tregon anemi nga mungesa e hekurit. Gjithashtu, RDW mund të përdoret në diagnozën e hershme të disa sëmundjeve kronike, në vlerësimin e problemeve të palcës së kockave, madje edhe në përcaktimin e rrezikut të sëmundjeve të zemrës. Pra, RDW mund të jetë tregues paraprak jo vetëm i sëmundjeve hematologjike, por edhe i atyre sistemike.

Çfarë do të thonë rezultatet e testit të RDW?

Rezultatet e testit të RDW tregojnë larminë në madhësinë e qelizave të kuqe të gjakut (eritrociteve). Një RDW që del brenda intervalit normal tregon se shumica e eritrociteve kanë madhësi të ngjashme dhe se zakonisht ka një prodhim të shëndetshëm të qelizave të kuqe. Megjithatë, kur RDW del e lartë, kjo tregon se në qarkullim ka shumë eritrocite me madhësi të ndryshme. Kjo gjendje mund të jetë shenjë e llojeve të ndryshme të anemisë ose e disa mungesave të vitaminave.

Kur RDW del e ulët, shihet se pothuajse të gjitha eritrocitet kanë të njëjtën madhësi, por kjo vlerë rrallë ka kuptim klinik. RDW, kur vlerësohet e vetme, nuk jep diagnozë të sigurt, por kur lexohet së bashku me parametra të tjerë të gjakut si MCV (vëllimi mesatar i eritrocitit) kontribuon shumë në diagnozë. Për shembull, nëse RDW është e lartë dhe MCV e ulët, kjo zakonisht tregon anemi nga mungesa e hekurit, ndërsa nëse RDW është e lartë dhe MCV e lartë, mendohet për mungesë të B12 ose të acidit folik. Devijimi i RDW nga vlerat referuese ka karakter paralajmërues dhe kërkon ekzaminim të detajuar.

Sa duhet të jetë vlera normale e RDW?

Edhe pse vlera normale e RDW ndryshon pak nga laboratori në laborator, zakonisht është në intervalin %11.5 deri në %14.5. Kjo vlerë shpreh raportin në përqindje të shpërndarjes së diametrave të eritrociteve dhe quhet RDW-CV. RDW-SD matet në femtolitra (fL) dhe intervali i saj normal zakonisht është 39–46 fL. Një vlerë e RDW brenda intervalit normal tregon se madhësitë e eritrociteve në gjak janë të përafërta me njëra-tjetrën, pra se ka një popullatë qelizash homogjene. Megjithatë, kjo mund të mos nënkuptojë se personi është plotësisht i shëndetshëm, sepse në disa sëmundje RDW mund të mbetet në kufij normalë. Prandaj vlera e RDW duhet interpretuar gjithmonë së bashku me MCV-në dhe me parametrat e tjerë të hemogramit.

Çfarë është RDW e ulët dhe pse ndodh?

RDW e ulët tregon se madhësitë e qelizave të kuqe të gjakut janë shumë të përafërta me njëra-tjetrën, pra se popullata e qelizave është shumë homogjene. Zakonisht nuk përbën kërcënim të madh nga ana klinike dhe rrallë është shenjë e një sëmundjeje serioze. Megjithatë, në disa raste RDW e ulët mund të tregojë se palca e kockave funksionon në mënyrë të pamjaftueshme ose se në prodhimin e qelizave ka një shpërndarje të njëtrajtshme dhe të kufizuar. Kjo mund të shihet, për shembull, në aneminë e sëmundjeve kronike ose në disa çrregullime metabolike. Shkaqet kryesore të RDW së ulët janë:

• Sëmundjet kronike inflamatore (për shembull artriti reumatoid)
• Shtypja ose çrregullimi i funksionit të palcës së kockave
• Pamjaftueshmëria proteinë-energjetike
• Disa sëmundje të mëlçisë
• Agjërimi i zgjatur ose çrregullimet serioze të të ushqyerit

Edhe pse RDW e ulët shpesh nuk është alarmuese, shkaku që qëndron në bazë duhet hetuar dhe, nëse ka, duhet siguruar që sëmundjet përkatëse sistemike të mbahen nën kontroll.

Çfarë është RDW e lartë dhe pse ndodh?

RDW e lartë shpreh se ka një larmi të dukshme në madhësinë e qelizave të kuqe të gjakut që gjenden në gjak. Kjo gjendje zakonisht quhet anizocitozë dhe mund të tregojë se trupi ka një problem në prodhimin e qelizave të kuqe të shëndetshme. RDW e lartë, e marrë veçmas, nuk jep diagnozë, por kur vlerësohet së bashku me parametra të tjerë hematologjikë mund të ndriçojë shumë gjendje që qëndrojnë në bazë.

Ndër shkaqet më të shpeshta kryesojnë anemia nga mungesa e hekurit, mungesa e vitaminës B12 dhe mungesa e acidit folik. Gjithashtu, sëmundjet kronike të mëlçisë, rimëkëmbja pas kimioterapisë, qelizat që rigjenerohen pas humbjes së gjakut dhe sëmundjet e trashëguara të gjakut si talasemia mund të shkaktojnë rritjen e vlerës së RDW. RDW e lartë mund të vërehet edhe në infeksione, gjendje inflamatore ose në disa lloje kanceri. Për këtë arsye, për të qartësuar shkakun e RDW së lartë, vlerësimi duhet bërë patjetër së bashku me teste të tjera si MCV, hemoglobina, ferritina dhe B12.

Çfarë është RDW-CV?

RDW-CV është një parametër laboratorik që shpreh në përqindje shpërndarjen e vëllimit të qelizave të kuqe të gjakut (eritrociteve). Kjo vlerë, me emrin anglisht "Red Cell Distribution Width - Coefficient of Variation", tregon ndryshueshmërinë e qelizave në raport me madhësinë mesatare. Me fjalë të thjeshta, llogarit se sa të ndryshme në madhësi janë eritrocitet. Vlera e RDW-CV zakonisht luhatet midis %11.5 dhe %14.5.

Një RDW-CV e lartë do të thotë se eritrocitet me diametër të madh dhe të vogël gjenden së bashku; kjo zakonisht është paralajmëruese e çrregullimeve si anemia ose mungesat ushqyese. RDW-CV, kur interpretohet së bashku me MCV-në, luan rol të rëndësishëm për të kuptuar se me cilin lloj anemie kemi të bëjmë. Për shembull, nëse RDW-CV është e lartë por MCV e ulët, mendohet për anemi nga mungesa e hekurit, ndërsa nëse të dyja janë të larta, mendohet për mungesë të B12 ose për anemi megaloblastike.

Çfarë është RDW-CV e ulët dhe pse ndodh?

RDW-CV e ulët është një gjendje mjaft e rrallë dhe zakonisht nuk përbën problem serioz klinik. Kur kjo vlerë bie, kuptohet se qelizat e kuqe në gjak kanë madhësi shumë të përafërta me njëra-tjetrën. RDW-CV e ulët tregon se eritrocitet janë homogjene për nga forma dhe vëllimi. Zakonisht mund të hasen te personat me gjendje ushqyese të balancuar dhe pa anemi ose në gjendjet kur prodhimi i palcës së kockave është i shtypur. Në disa raste, gabimet e matjes laboratorike, gabimet në marrjen e mostrës ose ndryshimet kalimtare fiziologjike mund të çojnë në rezultate në formën e RDW-CV së ulët. Megjithatë, ndikimi i saj në praktikën klinike është i kufizuar. Shkaqet e mundshme të RDW-CV së ulët që duhen pasur parasysh janë:

• Anemitë e fshehura që nuk vihen re për shkak të strukturës homogjene të qelizave
• Prodhimi i qëndrueshëm i qelizave në sëmundjet kronike
• Periudhat kur aktiviteti i palcës së kockave pakësohet

Çfarë është RDW-CV e lartë dhe pse ndodh?

RDW-CV e lartë tregon se ka ndryshime serioze në diametrin e qelizave të kuqe të gjakut (eritrociteve). Kjo gjendje shpreh se disa nga qelizat e kuqe janë më të mëdha se normalisht dhe disa më të vogla, pra se ka çekuilibër në madhësitë e qelizave. RDW-CV e lartë zakonisht vlerësohet si tregues i një problemi shëndetësor. Ndër shkaqet më të shpeshta janë:

• Anemia nga mungesa e hekurit: Disa nga qelizat mund të jenë të vogla (mikrocitare), ndërsa disa me madhësi normale.
• Mungesa e B12 ose e acidit folik: Në këtë rast hasen eritrocite të mëdha (makrocitare).
• Anemia megaloblastike: Është lloji i anemisë që shihet veçanërisht në mungesën e B12 dhe RDW-CV rritet.
• Bartja e talasemisë ose sëmundja: Shihen ndryshime të dukshme midis madhësive të qelizave.
• Procesi i shërimit pas kimioterapisë: Ndryshimi në madhësi midis qelizave të sapoprodhuara dhe qelizave të vjetra mund të rritet.
• Shërimi pas humbjes së gjakut: Trupi prodhon qeliza që rriten me shpejtësi të ndryshme.

Çfarë është RDW-SD?

RDW-SD është shkurtimi i shprehjes "Red Cell Distribution Width - Standard Deviation" dhe mat ndryshueshmërinë absolute në vëllimin e qelizave të kuqe të gjakut në femtolitra (fL). Ndërsa RDW-CV bën vlerësim në bazë raporti, RDW-SD mat drejtpërdrejt ndryshimin midis madhësive të qelizave. RDW-SD zakonisht duhet të jetë midis 39–46 fL. Kjo vlerë përcaktohet duke parë kurbën e shpërndarjes së vëllimit të eritrociteve (histogramin).

Sa më shumë larmi të ketë midis qelizave, aq më e lartë del RDW-SD. Për këtë arsye, RDW-SD është një parametër i rëndësishëm për të nxjerrë në pah heterogjenitetin në gjendje si anemia makrocitare ose mikrocitare. Vlera e lartë e RDW-SD mund të tregojë se mund të ketë prishje në integritetin strukturor të eritrociteve ose probleme prodhimi me origjinë nga palca e kockave.

Çfarë është RDW-SD e ulët dhe pse ndodh?

RDW-SD e ulët shpreh se qelizat e kuqe të gjakut janë shumë të përafërta me njëra-tjetrën për nga madhësia. Kjo tregon se ndryshimi në madhësi midis qelizave është minimal dhe se shumica e tyre prodhohen me vëllim të ngjashëm. Kur vlera e RDW-SD bie, në trup zakonisht mendohet më shumë për praninë e një aktiviteti hematopoetik të balancuar sesa për një shenjë sëmundjeje. Megjithatë, në disa raste shkaqet që duhen marrë parasysh mund të jenë:

• Gabimet laboratorike ose problemet e marrjes së mostrës
• Prodhimi i qelizave të një lloji të vetëm si pasojë e shtypjes së palcës së kockave
• Anemia e lehtë ose në nivel që nuk diktohet
• Prodhimi i qëndrueshëm i eritrociteve në sëmundjet kronike
• Gjendjet që ecin së bashku me MCV të ulët (mbizotërim i qelizave mikrocitare)

RDW-SD e ulët zakonisht nuk jep një paralajmërim klinikisht domethënës; megjithatë duhet vlerësuar së bashku me vlerat e tjera të gjakut. Veçanërisht, duke u interpretuar së bashku me parametra si niveli i hemoglobinës dhe MCV, mund të japë informacion të detajuar.

Çfarë është RDW-SD e lartë dhe pse ndodh?

RDW-SD e lartë tregon se larmia vëllimore e qelizave të kuqe të gjakut është e madhe. Pra, midis madhësive të eritrociteve ka ndryshime të dukshme. Kjo gjendje zakonisht është një gjetje e rëndësishme në dallimin e llojeve të anemisë dhe mund të jetë paralajmëruese e disa problemeve shëndetësore. Ndër shkaqet e RDW-SD së lartë janë:

• Anemia nga mungesa e hekurit: Veçanërisht në fazën e hershme, prania e njëkohshme e eritrociteve me vëllim të vogël dhe e qelizave të sapoformuara me vëllim normal ose të madh e rrit RDW-SD.
• Mungesa e B12 dhe e acidit folik: Në këtë rast rriten eritrocitet me vëllim të madh dhe ndodh devijim në shpërndarjen e vëllimit.
• Anemitë hemolitike: Qelizat e reja me madhësi të ndryshme, që vijnë nga prodhimi i shpejtë së bashku me qelizat e vjetra, mund të shkaktojnë RDW-SD të lartë.
• Anemitë e sëmundjeve kronike: Si rezultat i qarkullimit të njëkohshëm të qelizave në faza të ndryshme, ndryshimi në vëllim rritet.
• Sëmundjet e palcës së kockave: Prodhimi anormal i qelizave mund të ndikojë në shpërndarjen e RDW.

RDW-SD e lartë, e marrë veçmas, nuk mjafton për të vendosur diagnozë, por kur vlerësohet së bashku me parametrat e tjerë ndihmon në diagnostikimin e sëmundjeve hematologjike ose sistemike që qëndrojnë në bazë.

Pse kryhet RDW? Për çfarë shërben?

Testi i RDW është një ekzaminim rutinë që kryhet në kuadër të numërimit të plotë të gjakut (hemogramit) dhe vlerëson shpërndarjen vëllimore të qelizave të kuqe të gjakut. Jep informacion se sa të ngjashme me njëra-tjetrën ose sa të ndryshme janë madhësitë e qelizave. Ky test luan rol të rëndësishëm veçanërisht në diagnozën e anemisë, në dallimin e llojit të anemisë dhe në diagnostikimin e disa sëmundjeve sistemike. Qëllimet e kryerjes së RDW mund të renditen si më poshtë:

• Dallimi i llojit të anemisë: Për shembull, në aneminë nga mungesa e hekurit RDW rritet, ndërsa në talasemi zakonisht është normale.
• Monitorimi i prodhimit të palcës së kockave: Mund të kuptohet nëse ka problem në prodhimin e qelizave.
• Diktimi i mungesave ushqyese: Mungesat e B12 ose të acidit folik krijojnë devijim në vlerën e RDW.
• Ndjekja e sëmundjeve kronike: Në gjendje si sëmundjet inflamatore ose insuficienca renale, RDW mund të ndryshojë.
• Depistimi i përgjithshëm shëndetësor: Në kontrollet rutinë shëndetësore, RDW, së bashku me vlerat e tjera, nxjerr në pah gjendjen e përgjithshme shëndetësore.

Cilat janë shkaqet e vlerës së lartë të RDW?

RDW e lartë do të thotë rritje e larmisë vëllimore të eritrociteve. Kjo tregon se qelizat e kuqe të gjakut, për arsye të ndryshme, prodhohen me madhësi shumë të ndryshme nga njëra-tjetra. Shkaqet e mundshme që qëndrojnë në bazë të RDW së lartë janë:

• Anemia nga mungesa e hekurit
• Mungesat e vitaminave (veçanërisht B12 dhe acidi folik)
• Sëmundjet e mëlçisë
• Anemia megaloblastike
• Rritja e retikulociteve (puna e tepërt e palcës së kockave)
• Prania e njëkohshme e qelizave mikrocitare dhe makrocitare
• Infeksionet kronike dhe inflamacioni
• Procesi i rimëkëmbjes pas kimioterapisë
• Bartja ose sindromat e talasemisë

Ndër këto shkaqe, më të shpeshtat janë mungesat e hekurit, të B12 dhe të folatit. Kur konstatohet RDW e lartë, vlerësimi duhet bërë së bashku me parametrat e tjerë të numërimit të plotë të gjakut dhe, nëse nevojitet, shkaku duhet përcaktuar me ekzaminime të mëtejshme.

Çfarë bëhet për uljen e vlerës së RDW?

Ulja e vlerës së lartë të RDW varet nga përcaktimi dhe trajtimi i saktë i shkakut. RDW nuk është sëmundje, por shenjë. Prandaj, para fillimit të trajtimit duhen përcaktuar mungesat ose sëmundjet që shkaktojnë RDW-në e lartë. Në përgjithësi, hapat që mund të zbatohen për uljen e vlerës së RDW janë:

• Suplementi i hekurit: Nëse shkaku i vlerës së lartë është anemia nga mungesa e hekurit, suplementi i hekurit duhet përdorur me dozën dhe për kohëzgjatjen që rekomandon mjeku. Njëkohësisht duhet rritur konsumi i ushqimeve të pasura me hekur (mish i kuq, spinaq, mëlçi, e verdhë veze).
• Mbështetja me B12 dhe acid folik: Mungesa e këtyre vitaminave gjithashtu çon në RDW të lartë. Nëse ka mungesë, suplementi mund të merret nga goja ose me injeksion. Në dietë duhet të përfshihen burime të B12 dhe të acidit folik si veza, qumështi, djathi, brokoli dhe thjerrëzat.
• Të ushqyerit e rregullt dhe të balancuar: Për ruajtjen e shëndetit të përgjithshëm dhe për sigurimin e ekuilibrit vitamina-minerale duhet qëndruar larg ushqimeve të përpunuara; frutat, perimet, drithërat e plota, yndyrat e shëndetshme dhe burimet e proteinave duhet të konsumohen në mënyrë të balancuar.
• Trajtimi i sëmundjeve kronike: Probleme sistemike si infeksioni, inflamacioni dhe sëmundjet e mëlçisë gjithashtu mund të shkaktojnë RDW të lartë. Në këtë rast RDW kthehet në normale vetëm kur trajtohet sëmundja kryesore.
• Ndjekja dhe kontrolli: Ecuria e vlerës së RDW duhet monitoruar me analiza gjaku të bëra në intervale të caktuara dhe, kur çmohet e nevojshme, plani i trajtimit duhet përditësuar.

Nuk duhet harruar se RDW e lartë tregon një rezultat. Për këtë arsye, duhet vepruar nën drejtimin e një mjeku specialist, duke marrë parasysh jo vetëm RDW-në, por edhe parametrat e tjerë të gjakut që vlerësohen së bashku dhe gjendjen e përgjithshme shëndetësore.

Mjekët e fushës «Laboratori klinik» në Anadolu

Onder Onguru

Md Prof. I Patologjisë

Patologjia

Zafer Küçükodacı

Md Proffessor I Patologjisë

Patologjia

Të gjithë mjekët e klinikës

Pyetje të shpeshta

Kjo përmbajtje ka karakter informues dhe nuk zëvendëson konsultën, diagnostikën apo trajtimin e përcaktuar nga mjeku. Nëse keni simptoma, drejtojuni një profesionisti të kualifikuar shëndetësor.