Çfarë është kisti Baker? Simptomat dhe trajtimi

Kisti Baker është një ënjtje e mbushur me lëng që formohet në pjesën e pasme të gjurit. Kur rritet sasia e lëngut në kyçin e gjurit, ky lëng mund të grumbullohet prapa gjurit dhe të shkaktojë formimin e kistit.

Autori: Ekipi editorial shëndetësor i Anadolu Medical Center — Përditësimi i fundit: 21 gusht 2026

Kistet e vogla mund të mos japin simptoma; kur rriten, nga ana tjetër, mund të vërehen ndjesi mbushjeje prapa gjurit, dhimbje dhe kufizim i lëvizjes. Zakonisht lidhet me probleme të gjurit në bazë, si çarja e meniskut ose sëmundjet e kyçeve.

Çfarë është kisti Baker (dhimbja prapa gjurit)?

Kisti Baker është një formacion i mbushur me lëng që krijohet në pjesën e pasme të gjurit dhe që zakonisht vihet re nga ënjtja. Kur rritet sasia e lëngut në kyçin e gjurit, ky lëng mund të grumbullohet prapa gjurit dhe të çojë në kist. Madhësia e kistit mund të ndryshojë gjatë ditës; mund të rritet me qëndrimin në këmbë dhe me lëvizjen dhe të pakësohet me pushim. Nëse ka dhimbje, ngurtësi ose kufizim të lëvizjes, rekomandohet konsultimi me mjekun.

Cilat janë simptomat e kistit Baker (dhimbjes prapa gjurit)?

Kisti Baker mund të mos japë të njëjtat simptoma te çdo pacient. Nëse kisti është i vogël, mund të mos vihet re. Kur rritet, nga ana tjetër, shkakton shqetësime që ndikojnë në jetën e përditshme. Dhimbja zakonisht nis prapa gjurit. Shtohet gjatë përkuljes së plotë ose shtrirjes së plotë të këmbës. Gjatë ecjeve të gjata, ngjitjes së shkallëve ose ulur në gjunjë (në kërrusje), dhimbja dhe ndjesia e tendosjes bëhen më të dukshme.

Simptomat e kistit Baker janë këto:

• Ënjtje e dukshme me sy prapa gjurit
• Dhimbje dhe tendosje që shtohen me lëvizjen
• Ndjesi mbushjeje dhe presioni në gju
• Vështirësi në përkuljen e plotë të këmbës
• Kur kisti çahet, dhimbje e mprehtë që përhapet drejt pulpës
• Nxirje (vjollcëzim), ënjtje ose ndjeshmëri në këmbë

Pse shfaqet kisti Baker (dhimbja prapa gjurit)?

Kisti Baker zakonisht zhvillohet për shkak të një problemi tjetër në gju. Kur rritet sasia e lëngut në kyçin e gjurit, ky lëng mund të grumbullohet prapa gjurit dhe të çojë në kist.

Shkaqet më të shpeshta të kistit Baker:

• Çarjet e meniskut
• Lëndimet e ligamenteve të gjurit
• Osteoartriti (artroza)
• Sëmundjet inflamatore të kyçeve si artriti reumatoid
• Sëmundja e përdhes (guti)
• Dëmtimet e kërcit për shkak të traumës

Te sportistët, rreziku është më i lartë kur gjuri sforcohet vazhdimisht dhe në sporte që mund të shkaktojnë rrotullim të gjurit, si futbolli ose basketbolli. Gjithashtu edhe rritja e ngarkesës mbi kyç për shkak të mbipeshës mund ta nxisë formimin. Edhe nëse kisti trajtohet, kur problemi në bazë nuk korrigjohet, mundësia e përsëritjes është e lartë.

Faktorët e rrezikut për kistin Baker (dhimbjen prapa gjurit)

Disa persona, për arsye strukturore, profesionale ose mjekësore, janë më të prirur për zhvillimin e kistit Baker. Mosha e shtyrë, për shkak të konsumimit të sipërfaqeve të kyçeve dhe rritjes së prodhimit të lëngut, është grupi më i dukshëm i rrezikut. Sportistët që e përdorin gjurin në mënyrë aktive dhe intensive, veçanërisht futbollistët profesionistë dhe vrapuesit, mbartin rrezik më të madh. Sëmundjet reumatizmale, çrregullimet inflamatore të kyçeve dhe sëmundjet e përqendruara te sistemi imunitar si guti dhe lupusi përgatisin terren të përshtatshëm për formimin e kistit. Njëkohësisht obeziteti, meqenëse bën që gjuri të mbetet vazhdimisht nën ngarkesë, është ndër faktorët e rrezikut. Goditjet dhe lëndimet në zonën e gjurit mund ta nxisin gjithashtu formimin e kistit.

Si trajtohen kistet Baker (dhimbja prapa gjurit)?

Qëllimi i trajtimit është pakësimi i ankesave që vijnë nga kisti dhe vënia nën kontroll e shkakut në bazë. Kistet e vogla dhe që nuk japin simptoma zakonisht ndiqen dhe nuk kërkojnë ndërhyrje. Te pacientët me simptoma, pushimi, kompresa e ftohtë, qetësuesit e dhimbjes dhe ilaçet antiinflamatore përbëjnë qasjen bazë. Ushtrimet e fizioterapisë, duke forcuar muskujt rreth gjurit, e mbështesin kyçin dhe e pakësojnë shtypjen që ushtron kisti. Nëse kisti është shumë i madh ose nëse dhimbja e ul cilësinë e jetës, mund të zbatohet procedura e zbrazjes së lëngut. Pas drenazhit të kryer nën udhëheqjen e ultratingullit, inflamacioni mund të vihet nën kontroll me injeksione steroidesh. Megjithatë, nëse ka gjendje si çarja e meniskut ose dëmtimi i kërcit të kyçit që e kanë shkaktuar kistin, mund të merret në konsideratë trajtimi kirurgjikal. Procedura kirurgjikale synon të korrigjojë burimin e problemit në vend që ta heqë drejtpërdrejt kistin.

Cilat janë mënyrat e parandalimit të kistit Baker?

Në parandalimin e kistit Baker janë të rëndësishme zakonet që synojnë mbrojtjen e kyçit të gjurit. Pakësimi i ngarkesës që bie mbi gju mund ta ulë rrezikun e zhvillimit të kistit.

Metodat që mund të ndihmojnë në parandalimin e kistit Baker:

• Pakësimi i ngarkesës mbi kyçin e gjurit duke shmangur mbipeshën
• Përdorimi i gjunjëzës mbrojtëse gjatë sportit
• Kryerja e ushtrimeve të rregullta që forcojnë muskujt rreth gjurit
• Shmangia e lëvizjeve të papritura dhe e goditjeve të forta
• Respektimi i planit të trajtimit të sëmundjeve inflamatore të kyçeve
• Kufizimi i qëndrimit të gjatë në këmbë dhe i mbajtjes së peshave të rënda
• Pakësimi i aktiviteteve që kërkojnë qëndrim në gjunjë

Çfarë ndihmon në kistin Baker në shtëpi?

Metodat që mund të zbatohen në shtëpi mund të ndihmojnë në lehtësimin e dhimbjes dhe ënjtjes. Këto veprime nuk e zëvendësojnë trajtimin, por kanë karakter mbështetës.

Veprimet që mund të sjellin lehtësim në shtëpi:

• Aplikimi i kompresës së ftohtë
• Pushimi i gjurit dhe mbajtja e këmbës pak të ngritur
• Shmangia e ngarkesës së tepërt
• Përdorimi i fashës elastike kur nevojitet
• Kryerja e ushtrimeve të lehta dhe të kontrolluara të shtrirjes
• Përdorimi i kremit ose xhelit antiinflamator

Nëse ankesat shtohen ose vazhdojnë për një kohë të gjatë, rekomandohet konsultimi me mjekun.

Pyetje të shpeshta për kistin Baker

A mund të çahet kisti Baker?

Po, kisti mund të çahet dhe lëngu të përhapet drejt zonës së pulpës, duke shkaktuar dhimbje të fortë. Kjo gjendje mund të ngatërrohet me bllokimin e enës së gjakut nga mpiksja. Nëse simptomat janë të papritura dhe intensive, duhet marrë ndihmë mjekësore.

A ka rrezik përsëritjeje kisti Baker?

Nëse shkaku në bazë nuk trajtohet, mund të përsëritet. Nëse vazhdojnë çarja e meniskut, artriti ose inflamacioni i kyçit, kisti mund të formohet sërish.

A shërohet plotësisht kisti Baker?

Kisti mund të zvogëlohet, mund të zhduket plotësisht ose mund të mbetet i qëndrueshëm. Suksesi i trajtimit varet nga përcaktimi i saktë i shkakut dhe nga vazhdimësia e trajtimit të zbatuar.

A e pengon kisti Baker bërjen e sportit?

Nëse ka dhimbje dhe ënjtje, nuk rekomandohen sportet me ritëm të lartë dhe që e rrisin ngarkesën mbi gju. Plani i përshtatshëm i ushtrimeve duhet hartuar nën kontrollin e specialistit.

Mjekët e fushës «Ortopedia dhe traumatologjia» në Anadolu

İbrahim Akmaz

Profesor I Asociuar I Ortopedisë Dhe Traumatologjisë

Ortopedia dhe traumatologjia

Mehmet Taner Özdemir

M.D. Ortopedi Dhe Traumatologji

Ortopedia dhe traumatologjia

Të gjithë mjekët e klinikës

Pyetje të shpeshta

Kjo përmbajtje ka karakter informues dhe nuk zëvendëson konsultën, diagnostikën apo trajtimin e përcaktuar nga mjeku. Nëse keni simptoma, drejtojuni një profesionisti të kualifikuar shëndetësor.