Çfarë është trashja e endometrit dhe si trajtohet?

Trashja e murit të mitrës (hiperplazia endometriale) është një gjendje që shfaqet kur shtresa e endometrit, e cila vesh pjesën e brendshme të mitrës, bëhet më e trashë se normalisht. Kjo gjendje, e rëndësishme për shëndetin e gruas, në shumicën e rasteve lidhet me çekuilibrat hormonalë dhe zhvillohet veçanërisht me rritjen e nivelit të estrogjenit. Trashja e murit të mitrës, që zakonisht vihet re nga çrregullimet e menstruacioneve, edhe pse nuk nënkupton gjithmonë një problem serioz, në disa raste, nëse nuk trajtohet, mund të mbartë rrezik shndërrimi në kancer. Ky rrezik bëhet më i dukshëm veçanërisht te gratë që po i afrohen menopauzës ose te ato që kanë çrregullime të zgjatura të menstruacioneve. Për këtë arsye, diagnoza e hershme dhe trajtimi i saktë janë shumë të rëndësishëm. Trashësia e murit të mitrës mund të matet lehtësisht me ekografi transvaginale dhe, sipas ankesave, mund të kërkohen teste shtesë.

Autori: Ekipi editorial shëndetësor i Anadolu Medical Center — Përditësimi i fundit: 21 gusht 2026

Çfarë është trashja e murit të mitrës?

Trashja e murit të mitrës, me emrin mjekësor hiperplazi endometriale, përkufizohet si trashja e endometrit, që përbën shtresën e brendshme të mitrës, si rezultat i prodhimit të më shumë qelizave se normalisht. Kjo gjendje zakonisht është pasojë e çrregullimeve hormonale, veçanërisht e gjendjeve kur estrogjeni është në tepricë në raport me progesteronin. Gjatë ciklit menstrual endometri trashet dhe shkëputet, duke krijuar gjakderdhjen menstruale. Megjithatë, në gjendjet kur estrogjeni mbizotëron dhe progesteroni mbetet i pamjaftueshëm, kjo shkëputje nuk ndodh dhe indet grumbullohen e trashen. Edhe pse trashja e murit të mitrës nuk është gjithmonë gjendje malinje, disa lloje të saj me kalimin e kohës mund të krijojnë terren për zhvillimin e kancerit. Për këtë arsye, kur vendoset diagnoza, ndjekja dhe trajtimi janë shumë të rëndësishëm. Mund të shfaqet veçanërisht me simptoma si çrregullimet e menstruacioneve, gjakderdhjet pas menopauzës ose dhimbjet e forta në pjesën e poshtme të barkut.

Cilat janë simptomat e trashjes së murit të mitrës?

Simptomat e trashjes së murit të mitrës mund të ndryshojnë nga personi te personi, por në shumicën e rasteve vihen re nga ndryshimet që ndodhin në rregullsinë e menstruacioneve. Në disa raste nuk jep asnjë simptomë, ndërsa te disa paciente mund të shkaktojë simptoma në një nivel që ul cilësinë e jetës.

Simptomat e shpeshta mund të renditen si më poshtë:

• Çrregullimet e menstruacioneve: Mund të shihen menstruacione të zgjatura ose që përsëriten shpesh.
• Gjakderdhja pas menopauzës: Çdo lloj gjakderdhjeje vaginale që shihet në periudhën pas menopauzës duhet hetuar patjetër.
• Gjakderdhjet e bollshme menstruale: Tipike janë menstruacionet që zgjasin më shumë se normalisht dhe që rriten në sasi.
• Gjakderdhjet ndërmjet cikleve: Njollat ose gjakderdhjet e bollshme që shfaqen jashtë ciklit menstrual janë një paralajmërim i rëndësishëm.
• Dhimbje në ijë dhe në pjesën e poshtme të barkut: Mund të shihen dhimbje që ndihen vazhdimisht ose me ndërprerje.
• Lodhje dhe dobësi: Gjakderdhjet e zgjatura, duke çuar në anemi, mund të shkaktojnë ndjesi lodhjeje.
• Dhimbje gjatë marrëdhënies: Trashja e endometrit mund të shkaktojë shqetësim gjatë marrëdhënies seksuale.

Pse ndodh trashja e murit të mitrës?

Shkaku kryesor i hiperplazisë endometriale është çekuilibri hormonal. Kjo tablo zhvillohet veçanërisht kur hormoni estrogjen mbetet i lartë për një kohë të gjatë dhe mungon efekti balancues i progesteronit. Edhe disa kushte të stilit të jetesës dhe shëndetësore krijojnë terren për këtë gjendje.

Shkaqet kryesore mund të renditen si më poshtë:

• Sindroma e vezoreve polikistike (PCOS): Mungesa e rregullsisë së ovulacionit ndikon në hormonet.
• Obeziteti: Indi dhjamor, duke rritur prodhimin e estrogjenit, e prish ekuilibrin hormonal.
• Terapia hormonale pas menopauzës: Trajtimet që përmbajnë vetëm estrogjen janë të rrezikshme.
• Çrregullimet e tiroides: Duke ndikuar në hormonet, mund ta bëjnë ciklin menstrual të parregullt.
• Stresi i tepërt: Ndryshimi i niveleve të kortizolit mund ta prishë ekuilibrin hormonal.
• Tumoret që prodhojnë estrogjen: Mund të zhvillohen në vezore ose në zona të tjera.
• Përdorimi i gabuar i barnave për vonimin e menstruacioneve ose i pilulave kontraceptive: Mund ta devijojnë ciklin hormonal.

Si kalon trashja e murit të mitrës?

Trajtimi i trashjes së murit të mitrës ndryshon sipas shkakut bazë, llojit të trashjes dhe moshës së pacientes. Në llojet me rrezik të ulët shndërrimi në kancer, si hiperplazia e thjeshtë, zakonisht mjaftojnë trajtimet hormonale. Barnat që përmbajnë progesteron, të dhëna nën kontrollin e mjekut, duke e holluar sipërfaqen e brendshme të mitrës, mund ta kthejnë mbrapsht trashjen. Megjithatë, në hiperplazitë komplekse ose me atipi mund të nevojiten metoda trajtimi më agresive. Veçanërisht në trashjet që shihen në periudhën pas menopauzës, merret mostër indi me biopsi dhe vlerësohet rreziku i kancerit. Në disa raste të përparuara mund të përfshihen edhe opsione kirurgjikale si heqja e mitrës (histerektomia). Gjatë procesit të trajtimit, ecuria e gjendjes duhet ndjekur me kontrolle të rregullta, kontrolle me ekografi dhe, kur nevojitet, me biopsi. Kontrolli i peshës, ekuilibri hormonal dhe stili i shëndetshëm i jetesës kanë gjithashtu karakter mbështetës për trajtimin. Për këtë arsye, ka rëndësi të madhe që trashja e murit të mitrës të merret seriozisht dhe të ndërhyhet në kohë.

A është trashja e murit të mitrës shenjë shtatzënie?

Trashja e murit të mitrës, e marrë veçmas, nuk pranohet si shenjë shtatzënie. Si pjesë natyrale e ciklit menstrual, çdo muaj pas ovulacionit muri i brendshëm i mitrës trashet dhe, nëse nuk ndodh shtatzënia, ky ind shkëputet me menstruacionet. Megjithatë, në disa raste, veçanërisht me ngulitjen në mitër të një veze të fekonduar, endometri mund të trashet më dukshëm. Edhe pse kjo gjendje mund të tregojë shtatzëni, meqë trashja e murit të mitrës mund të krijohet edhe për shkaqe të tjera si çrregullimet hormonale, sindroma e vezoreve polikistike ose menopauza, ajo nuk është diagnostike.

Për këtë arsye, kur konstatohet trashje në murin e mitrës dhe ka dyshim për shtatzëni, duhet bërë patjetër test shtatzënie. Vendosja e diagnozës së shtatzënisë vetëm nga trashja e parë në ekografi mund të jetë çorientuese. Për konfirmim nevojitet testi beta-hCG, pra testi i shtatzënisë në gjak. Si përfundim, trashësia e murit të mitrës mund të lidhet me shtatzëninë, por mund të tregojë edhe një problem tjetër shëndetësor që qëndron në bazë.

A është e rrezikshme trashja e murit të mitrës?

Trashja e murit të mitrës nuk nënkupton gjithmonë një tablo të rrezikshme. Megjithatë, veçanërisht format që përmbajnë ndryshime qelizore, si hiperplazia me atipi, duhet trajtuar me kujdes, sepse me kalimin e kohës mbartin rrezik shndërrimi në kancer të endometrit. Trashjet që hasen në periudhën pas menopauzës zakonisht mbartin rrezik më të lartë, sepse mbizotërimi i estrogjenit në këtë periudhë mund të shkaktojë rritje të pakontrolluar të indit. Megjithatë, në rastet ku vendoset diagnoza herët, bëhet ndjekja dhe zbatohet trajtimi i përshtatshëm, problemi zakonisht mund të mbahet nën kontroll pa u zhvilluar një pasojë serioze. Elementi kryesor që krijon rrezik është mosvënia re e kësaj gjendjeje për një kohë të gjatë ose mosparaqitja te mjeku duke i shpërfillur simptomat.

Veçanërisht gratë që kanë gjakderdhje të bollshme, njolla ndërmjet cikleve ose cikle menstruale të parregullta duhet t'i drejtohen pa humbur kohë një vlerësimi gjinekologjik. Në rastet e nevojshme, kryerja e analizës së rrezikut me biopsi parandalon komplikacionet që mund të ndodhin. Pra, trashja e murit të mitrës mund të jetë e rrezikshme, por kur ndërhyhet në kohë është një problem shëndetësor që mund të menaxhohet.

Në cilën moshë ndodh trashja e murit të mitrës?

Trashja e murit të mitrës (trashja endometriale) nuk është një gjendje që shihet patjetër te të gjitha gratë në një moshë të caktuar. Ajo shfaqet më shumë në varësi të cikleve hormonale, fazës së jetës dhe gjendjeve shëndetësore. Megjithatë, në disa grupmosha mundësia e shfaqjes është më e lartë:

• Gratë në moshë riprodhuese (rreth 20–40 vjeç): Në këtë periudhë, shtresa e brendshme e mitrës (endometri) në çdo cikël menstrual trashet nën efektin e estrogjenit dhe progesteronit dhe shkëputet me gjakderdhjen menstruale. Nëse ovulacioni nuk është i rregullt ose ka mbizotërim të estrogjenit, cikli menstrual mund të çrregullohet dhe muri i mitrës mund të trashet më shumë se normalisht. Sindroma e vezoreve polikistike (PCOS) ose ovulacioni i parregullt janë ndër shkaqet e trashjes që shihet në këto mosha.

• Mosha 40–50 vjeç (periudha e perimenopauzës): Cikli menstrual çrregullohet, ndonjëherë për muaj të tërë nuk ka ovulacion. Meqë estrogjeni ende prodhohet ndërsa progesteroni pakësohet, shtresa e brendshme e mitrës mund të qëndrojë më gjatë pa u shkëputur. Kjo e rrit rrezikun e trashjes.

Sa duhet të jetë trashësia e murit të mitrës?

Trashësia e murit të mitrës ndryshon sipas moshës së gruas, fazës së ciklit menstrual dhe gjendjes së menopauzës. Te një grua në moshë riprodhuese, në fillim të ciklit menstrual (faza folikulare) muri i mitrës është rreth 4–6 mm. Sa më shumë që afrohet periudha e ovulacionit, kjo trashësi mund të arrijë deri në 8–12 mm. Në fazën luteale, gjysma e dytë e ciklit menstrual, zakonisht luhatet midis 7–16 mm. Në rast shtatzënie këto vlera mund të rriten edhe më shumë. Te gratë pas menopauzës, pritet që trashësia e murit të mitrës të mos i kalojë 5 mm.

Trashësia mbi 5 mm, veçanërisht në periudhën pas menopauzës, është një gjendje që duhet vlerësuar dhe mund ta rrisë rrezikun e kancerit të endometrit. Nëse në matjet e bëra me ekografi konstatohet trashësi mbi këto vlera, mjeku, nëse e sheh të nevojshme, mund të kërkojë ekzaminime të mëtejshme si biopsia. Prandaj, edhe pse trashësia e murit të mitrës, e marrë veçmas, nuk është shenjë sëmundjeje, kur është mbi pragje të caktuara është një tregues i rëndësishëm. Për shëndetin e gruas, kontrollet e rregullta dhe vlerësimi i detajuar në rastet kur çmohet i nevojshëm kanë rëndësi të madhe.

Mjekët e fushës «Gjinekologjia dhe obstetrika» në Anadolu

Nuri Ceydeli

M.D.

Gjinekologjia dhe obstetrika

Të gjithë mjekët e klinikës

Pyetje të shpeshta

Kjo përmbajtje ka karakter informues dhe nuk zëvendëson konsultën, diagnostikën apo trajtimin e përcaktuar nga mjeku. Nëse keni simptoma, drejtojuni një profesionisti të kualifikuar shëndetësor.