Kisti i Bartholin: simptomat, abscesi dhe trajtimi

Gjëndrat e Bartholin-it, të cilat ndodhen në sistemin riprodhues femëror, janë gjëndra të vogla sekretuese që gjenden në të dyja anët e hyrjes së vaginës. Këto gjëndra prodhojnë mukus për të siguruar lubrifikimin e vaginës. Kur kanalet dalëse të gjëndrave të Bartholin-it bllokohen, brenda tyre grumbullohet lëng dhe formohet një ënjtje që quhet kisti i Bartholin-it. Kistet e vogla dhe që nuk japin simptoma mund të mos vihen re. Megjithatë, kur rriten, mund të krijojnë shqetësim, dhimbje dhe rrezik infeksioni. Kisti i Bartholin-it ndonjëherë mund të përmirësohet vetvetiu. Në disa raste mund të infektohet dhe të kthehet në absces të Bartholin-it. Në këtë rast mund të nevojitet ndërhyrje mjekësore.

Autori: Ekipi editorial shëndetësor i Anadolu Medical Center — Përditësimi i fundit: 21 gusht 2026

Çfarë është kisti i Bartholin-it?

Është një qeskë e mbushur me lëng që formohet si rezultat i bllokimit të njërës ose të të dyja gjëndrave të Bartholin-it. Zakonisht rritet ngadalë dhe mund të mos japë simptoma. Megjithatë, ndërsa kisti rritet, në hyrje të vaginës mund të shfaqen ndjeshmëri, ënjtje dhe ndjesi shqetësimi. Nëse infektohet, brendësia e tij mbushet me qelb dhe kthehet në absces të Bartholin-it. Në këtë rast mund të ndihen dhimbje e fortë, skuqje dhe shqetësim gjatë ecjes ose uljes. Kistet e Bartholin-it zakonisht janë beninje. Nuk lidhen me kancerin. Megjithatë, në rastet që përsëriten është e nevojshme kontrolli mjekësor. Kistet e vogla të Bartholin-it që nuk japin simptoma mund të zhduken me kalimin e kohës pa kërkuar asnjë trajtim. Megjithatë, kistet e dhimbshme, të mëdha ose të infektuara mund të kërkojnë drenazh kirurgjikal ose trajtim me medikamente.

Pse ndodh kisti i Bartholin-it?

Formohet si rezultat i bllokimit të kanaleve sekretuese të gjëndrave të Bartholin-it. Ky bllokim bën që mukusi të mos mund të nxirret jashtë dhe të grumbullohet brenda gjëndrës. Bllokimi zakonisht mund të zhvillohet për shkak të infeksioneve, sëmundjeve që transmetohen seksualisht, traumave vaginale ose acarimit kronik. Gjithashtu, inflamacionet që ndodhin rreth gjëndrave të Bartholin-it, sëmundjet e lëkurës ose formimi i indit të cikatricës pas procedurave kirurgjikale mund të kontribuojnë në formimin e kistit. Kistet e Bartholin-it zakonisht janë me përmasa të vogla dhe pa dhimbje. Megjithatë, ndërsa kisti rritet, mund të krijojë shqetësim dhe ndjeshmëri. Nëse infektohet, brendësia mbushet me qelb dhe formohet absces i Bartholin-it.

Edhe pse mund të shihet te gratë e të gjitha grupmoshave, disa faktorë mund ta rrisin rrezikun. Është më i shpeshtë veçanërisht te gratë midis moshës 20–30 vjeç. Te personat seksualisht aktivë bllokimi i kanaleve të Bartholin-it është më i mundshëm, prandaj marrëdhënia seksuale e pambrojtur ose ndërrimi i shpeshtë i partnerit mund ta rrisin rrezikun. Neglizhimi i higjienës personale, duke shkaktuar shtimin e baktereve në zonën vaginale, mund ta lehtësojë zhvillimin e infeksionit. Sëmundjet që dobësojnë sistemin imunitar (diabeti, përdorimi i medikamenteve imunosupresive) mund ta nxisin formimin e kistit të Bartholin-it. Njëkohësisht, kimikatet e forta që aplikohen në zonën vaginale (sapunët, xhelet e dushit) mund të çojnë në acarimin dhe bllokimin e kanaleve të gjëndrës. Kistet e Bartholin-it që përsëriten zakonisht mund të lidhen me infeksionet e kaluara ose me strukturën anatomike.

Cilat janë simptomat e kistit të Bartholin-it?

Zakonisht mund të mbeten si ënjtje të vogla që nuk japin simptoma. Megjithatë, kur rriten ose infektohen, shfaqen simptoma si dhimbje, ndjeshmëri dhe inflamacion. Kur kisti infektohet mund të shihen simptoma si skuqje, temperaturë dhe dhimbje gjatë ecjes. Në varësi të madhësisë dhe nëse është infektuar apo jo, simptomat e kistit të Bartholin-it janë këto:

• Ënjtje në njërën anë ose në të dyja anët e hyrjes së vaginës
• Pa dhimbje ose ndjesi shqetësimi e lehtë (te kistet e vogla)
• Në rast infeksioni, dhimbje e fortë dhe ndjeshmëri
• Skuqje dhe rritje e temperaturës lokale
• Shqetësim gjatë ecjes, uljes ose marrëdhënies seksuale
• Në rast grumbullimi qelbi brenda kistit, sekrecione me erë të keqe
• Në rastet e avancuara, temperaturë dhe këputje e përgjithshme

Kistet e vogla të Bartholin-it që nuk japin simptoma zakonisht janë të padëmshme, por kistet që rriten ose infektohen mund të çojnë në komplikime serioze. Në rast se kisti i Bartholin-it infektohet, mund të zhvillohet absces. Abscesi i Bartholin-it është shumë i dhimbshëm, ënjtja dhe ndjeshmëria janë të dukshme. Kur zhvillohet abscesi, gjatë ecjes, uljes dhe marrëdhënies seksuale mund të shfaqet dhimbje e padurueshme. Mund të shihen edhe simptoma si temperatura dhe këputja e përgjithshme. Nëse abscesi nuk trajtohet, infeksioni mund të përhapet dhe të çojë në infeksione më të rënda të lëkurës si celuliti. Kistet e Bartholin-it që përsëriten në mënyrë kronike, nga ana tjetër, mund të shkaktojnë formimin e indit të cikatricës brenda kistit. Kjo gjendje, duke çuar në bllokime të përsëritura, mund ta ulë cilësinë e jetës.

Trajtimi i kistit të Bartholin-it në shtëpi

Kistet e vogla dhe pa dhimbje të Bartholin-it zakonisht nuk kërkojnë asnjë ndërhyrje mjekësore dhe mund të zhduken vetvetiu me kalimin e kohës. Disa metoda mund të ndihmojnë në zvogëlimin e kistit dhe në uljen e rrezikut të inflamacionit. Megjithatë, në çdo rast nuk duhet neglizhuar ekzaminimi mjekësor. Ato që mund të bëhen si mbështetje për trajtimin e kistit të Bartholin-it janë këto:

• Banjat ulur me ujë të ngrohtë: Një nga metodat më të përdorura për trajtimin e kistit të Bartholin-it është banja ulur me ujë të ngrohtë. Ulja në ujë të vakët 2–3 herë në ditë për 15–20 minuta mund ta lehtësojë drenazhin e kistit dhe të sjellë lehtësim. Shtimi në ujë i kripës Epsom ose i çajrave natyralë bimorë me veti antiseptike (kamomil, sherebelë) mund të ndihmojë në uljen e inflamacionit.
• Higjiena dhe pastërtia: Mbajtja e zonës së pastër dhe të thatë, duke ulur rrezikun e infeksionit, mund ta përshpejtojë procesin e shërimit të kistit. Larja e zonës vaginale duke përdorur pastrues pa sapun dhe me pH të balancuar dhe shmangia e të brendshmeve të ngushta mund ta parandalojnë acarimin e kistit të Bartholin-it.
• Aplikimet natyrale antiseptike: Për kistet me simptoma të lehta inflamacioni, antiseptikët natyralë si vaji i pemës së çajit, xheli i aloe vera-s ose vaji i kokosit, duke pakësuar bakteret në zonë, mund të kontribuojnë në procesin e shërimit. Megjithatë, rekomandohet që produkte të tilla natyrale të hollohen me një vaj bartës para se të aplikohen drejtpërdrejt.
• Aplikimi i kompresës së ngrohtë: Aplikimi i kompresës së ngrohtë me një peshqir të pastër në zonën ku ndodhet kisti, duke rritur qarkullimin, mund të sigurojë zbutjen e kistit dhe zbrazjen e tij vetvetiu. Për këtë mund të aplikohet për 10–15 minuta një peshqir i ngrohtë ose një termofor i ngrohur.
• Forcimi i sistemit imunitar: Rritja e rezistencës së organizmit, duke ulur rrezikun e infeksionit, mund të ndihmojë në shërimin vetvetiu të kistit. Pirja e shumë ujit, konsumimi i frutave dhe perimeve të pasura me antioksidantë dhe gjumi i mjaftueshëm, duke mbështetur sistemin imunitar, mund ta pengojnë rritjen e kistit.

Edhe pse zakonisht nuk përbën problem serioz shëndetësor, është e rëndësishme që kistet që rriten, bëhen të dhimbshme ose përsëriten shpesh të vlerësohen nën kontrollin e mjekut. Gjithashtu, para aplikimit të masave që mund të merren në shtëpi është e nevojshme të konsultohet mjeku.

Si kalon kisti i Bartholin-it?

Kistet e vogla dhe asimptomatike mund të zhduken vetvetiu me kalimin e kohës. Te kistet e mëdha ose të infektuara mund të nevojitet ndërhyrje mjekësore. Disa kiste të vogla të Bartholin-it, me banja të rregullta me ujë të ngrohtë dhe me aplikime kompresash të ngrohta, mund të zhduken duke u drenuar vetvetiu. Nëse kisti çahet, është e nevojshme që zona të mbahet e pastër dhe të merren masa higjienike. Kistet e Bartholin-it të infektuara, nga ana tjetër, mund të kthehen në absces që shfaqen me dhimbje, skuqje dhe ënjtje. Në një situatë të tillë, për të vënë nën kontroll infeksionin mund të përdoren medikamentet e përshkruara nga mjeku. Gjithashtu, për kistet e mëdha dhe të dhimbshme, mjeku mund ta zbrazë lëngun brenda kistit nën anestezi lokale. Për kistet e Bartholin-it që përsëriten, pas drenazhit kirurgjikal, muri i kistit mund të qepet dhe kështu të parandalohet riformimi i kistit. Edhe te kistet e Bartholin-it që përsëriten shpesh ose që çojnë në infeksione kronike, gjëndra e Bartholin-it mund të hiqet plotësisht me kirurgji. Gjithashtu, këshillat e mëposhtme mund ta mbështesin shërimin e kistit të Bartholin-it:

• Në vend të veshjeve të ngushta duhet të preferohen të brendshmet prej pambuku.
• Për të parandaluar acarimin e kistit, duhet treguar kujdes ndaj higjienës së zonës.
• Konsumimi i shumë ujit dhe ushqyerja e balancuar mund ta forcojnë sistemin imunitar.

Edhe pse kistet e Bartholin-it zakonisht nuk përbëjnë problem serioz shëndetësor, është e rëndësishme që kistet që rriten, bëhen të dhimbshme ose përsëriten shpesh të vlerësohen nën kontrollin e mjekut.

Bordi Editorial i Anadolu Medical Center

Mjekët e fushës «Gjinekologjia dhe obstetrika» në Anadolu

Nuri Ceydeli

M.D.

Gjinekologjia dhe obstetrika

Të gjithë mjekët e klinikës

Pyetje të shpeshta

Kjo përmbajtje ka karakter informues dhe nuk zëvendëson konsultën, diagnostikën apo trajtimin e përcaktuar nga mjeku. Nëse keni simptoma, drejtojuni një profesionisti të kualifikuar shëndetësor.