Aborti spontan: simptomat, shkaqet dhe kujdesi

Aborti spontan është ndër komplikimet më të mëdha që mund të ndodhin gjatë shtatzënisë. Në terminologjinë mjekësore përkufizohet si abort spontan. Nënkupton humbjen e fetusit para javës së 20-të të shtatzënisë, në një kohë kur ai nuk mund të jetojë jashtë mitrës. Zakonisht ndodh brenda tremujorit të parë. Mund të zhvillohet për shkaqe të ndryshme. Një pjesë e rëndësishme e grave mund të përballen në një periudhë të jetës së tyre me rrezikun e abortit spontan. Disa raste mund të kthehen në aborte të përsëritura.

Autori: Ekipi editorial shëndetësor i Anadolu Medical Center — Përditësimi i fundit: 21 gusht 2026

Çfarë është aborti spontan?

Është gjendja në të cilën embrioni ose fetusi nxirret nga mitra e nënës para javës së 20-të të shtatzënisë. Në shumicën e rasteve ndodh si një proces natyror nga trupi për shkak të anomalive në strukturën gjenetike të embrionit. Pjesa më e madhe e rasteve të abortit spontan ndodh brenda 12 javëve të para. Në shumicën e rasteve është një gjendje që nuk mund të parandalohet. Nga ana biologjike, aborti spontan vlerësohet si një humbje që ndodh si pasojë e pamundësisë së shtatzënisë për të vazhduar në mënyrë të shëndetshme. Mund të ndodhë për shkaqe të ndryshme. Ndonjëherë mund të përfundojë pa e kuptuar as vetë gruaja. Në literaturën mjekësore abortet spontane klasifikohen duke u ndarë në kategori të ndryshme.

Cilat janë llojet e abortit spontan?

Çdo lloj aborti spontan mund të japë simptoma të ndryshme. Sipas simptomave mund të ndryshojnë edhe metodat e trajtimit. Disa aborte spontane nuk kërkojnë ndërhyrje, ndërsa disa të tjera duhet të trajtohen me metoda mjekësore ose kirurgjikale. Pjesa më e madhe e rasteve të abortit spontan shihet në tre muajt e parë të shtatzënisë. Aborti spontan mund të ndodhë edhe në javët e mëvonshme. Llojet e abortit spontan mund të renditen si më poshtë:

• Kërcënimi për abort (abort imminent): Është lloji i abortit që shihet në periudhat e hershme të shtatzënisë dhe që manifestohet me gjakderdhje të lehtë dhe ngërçe. Qafa e mitrës (cerviksi) është e mbyllur dhe shtatzënia vazhdon ende. Në këtë rast nënës së ardhshme i rekomandohet pushim. Mund të zbatohen disa trajtime mbështetëse hormonale.
• Aborti i pashmangshëm (inevitabil): Gjakderdhja shtohet dhe cerviksi fillon të hapet. Në këtë rast aborti bëhet i pashmangshëm. Si pasojë, shtatzënia humbet. Dhimbja dhe tkurrjet mund të jenë të forta. Është e nevojshme mbështetje mjekësore.
• Aborti i paplotë (inkomplet): Procesi i abortit ka filluar, por materiali i shtatzënisë brenda mitrës nuk është nxjerrë plotësisht. Përjetohen gjakderdhje e fortë dhe tkurrje të mitrës. Mund të nevojitet ndërhyrje mjekësore ose kirurgjikale.
• Aborti i plotë (komplet): Të gjitha indet që i përkasin shtatzënisë janë nxjerrë plotësisht nga mitra. Zakonisht nuk nevojitet ndërhyrje shtesë. Megjithatë, kontrolli i mjekut është i domosdoshëm kundrejt rrezikut të gjakderdhjes dhe të infeksionit.
• Aborti i heshtur (missed abortion): Fetusi e ka ndalur zhvillimin e tij në mitrën e nënës. Megjithatë, trupi nuk e ka nisur procesin e abortit. Zakonisht vihet re gjatë ekzaminimit rutinë me ultratinguj. Shtatzënia ndërpritet me metoda mjekësore ose kirurgjikale.
• Aborti i përsëritur (habitual): Është gjendja që shihet te gratë që përjetojnë tri ose më shumë humbje shtatzënie radhazi. Mund të ndikojnë faktorë gjenetikë, hormonalë, të sistemit imunitar dhe anatomikë. Kërkon vlerësim të detajuar mjekësor.
• Aborti septik (i infektuar): Është lloji i abortit që zhvillohet me formimin e një infeksioni brenda mitrës. Manifestohet me temperaturë të lartë, sekrecione vaginale me erë të keqe dhe dhimbje të forta barku. Kërkon ndërhyrje mjekësore urgjente, përndryshe mund të çojë në komplikime serioze.

Cilat janë simptomat e abortit spontan?

Ndër simptomat më të zakonshme janë zakonisht gjakderdhja vaginale, dhimbja në pjesën e poshtme të barkut (ijë) dhe ulja e papritur e shenjave të shtatzënisë. Njollosjet e lehta që shfaqen veçanërisht në javët e para të shtatzënisë jo gjithmonë tregojnë abort. Megjithatë, në rast gjakderdhjeje të fortë dhe dhimbjeje, merret parasysh mundësia e abortit. Simptomat e abortit spontan janë si më poshtë:

• Gjakderdhja vaginale: Është simptoma më e zakonshme e abortit spontan. Mund të fillojë në formë njollosjeje të lehtë dhe të kthehet në gjakderdhje të fortë. Mund të jetë me ngjyrë kafe të errët ose të kuqe të ndezur.
• Dhimbje e fortë e barkut dhe e ijës: Ngërçet që ngjajnë me dhimbjet menstruale, por që janë më të forta dhe zgjasin më shumë, mund të jenë shenjë aborti. Mund të ndihen tkurrje të mitrës.
• Ulje e papritur e shenjave të shtatzënisë: Mund të vihet re një ulje e papritur e simptomave të shtatzënisë, si të përzierat dhe ndjeshmëria e gjinjve.
• Dhimbje shpine dhe mesi: Ndjesia e një dhimbjeje të fortë në zonën e mesit mund të tregojë se procesi i abortit ka filluar.
• Dalja e copave të indit nga mitra: Rënia e mpiksjeve të gjakut ose e copave të indit së bashku me sekrecionet vaginale është një shenjë serioze aborti.
• Temperaturë e lartë dhe dridhje: Nëse ka një abort me origjinë infektive, mund të vërehen edhe simptoma si temperatura, të ftohtit dhe dobësia.

Faktorët që e rrisin rrezikun e abortit spontan

Shumë faktorë, si anomalitë gjenetike, çekuilibrat hormonalë, anomalitë e mitrës, infeksionet dhe stili i jetesës, mund të çojnë në abort spontan. Megjithatë, në disa raste shkaku i saktë i abortit mund të mos përcaktohet. Për ta ulur në minimum rrezikun e abortit, është e rëndësishme që këta faktorë të njihen dhe të merren masat e nevojshme. Faktorët që e rrisin rrezikun e abortit spontan janë si më poshtë:

• Anomalitë gjenetike dhe kromozomale: Rreth 50–60% e aborteve spontane vijnë nga çrregullimet kromozomale. Gabimet që ndodhin në strukturën gjenetike të embrionit, duke e penguar zhvillimin e tij të shëndetshëm, mund të shkaktojnë abort.
• Mosha e nënës dhe shëndeti riprodhues: Te gratë mbi 35 vjeç rreziku i abortit është më i lartë. Me kalimin e moshës, cilësia e vezëve ulet. Gjasat e shfaqjes së anomalive kromozomale rriten.
• Problemet hormonale: Çekuilibrat hormonalë si sindroma e vezoreve polikistike (PCOS) dhe sëmundjet e tiroides mund të çojnë në abort. Mungesa e progesteronit, duke bërë që shtresa e brendshme e mitrës të mos mbështetet mjaftueshëm, mund ta vështirësojë ngjitjen e embrionit.
• Problemet e mitrës dhe të cerviksit: Gjendje si anomalitë strukturore të mitrës, miomat ose septumi (ndarja) mund të ndikojnë negativisht në zhvillimin e embrionit. Pamjaftueshmëria cervikale, duke shkaktuar hapjen e hershme të qafës së mitrës, e rrit rrezikun e abortit.
• Çrregullimet e sistemit imunitar dhe të mpiksjes së gjakut: Sëmundjet autoimune si sindroma antifosfolipidike (APS) mund të bëjnë që fetusi të mos marrë qarkullim të mjaftueshëm gjaku. Çrregullimet e mpiksjes si trombofilia, duke penguar qarkullimin e gjakut drejt placentës, mund të çojnë në abort.
• Sëmundjet kronike dhe infeksionet: Sëmundjet kronike si diabeti, tensioni i lartë i gjakut, lupusi dhe sëmundjet e veshkave mund ta rrisin rrezikun e abortit. Infeksionet si toksoplazma, citomegalovirusi, rubeola dhe listeria mund të ndikojnë negativisht në zhvillimin e fetusit.
• Stili i jetesës dhe faktorët mjedisorë: Stresi i tepërt, ushqyerja e pamjaftueshme dhe aktivitetet e rënda fizike mund ta rrisin rrezikun e abortit. Ekspozimi ndaj substancave kimike dhe rrezatimit mund të krijojë efekte negative mbi fetusin.
• Historia e mëparshme e abortit: Gratë që kanë përjetuar më parë më shumë se një abort kanë rrezik më të lartë për të abortuar sërish.

Si diagnostikohet aborti spontan?

Diagnoza e abortit spontan mund të vendoset duke u bazuar si në shenjat klinike, ashtu edhe në testet mjekësore. Duke vlerësuar simptomat që përjeton nëna e ardhshme së bashku me ekzaminimin fizik dhe imazherinë me ultratinguj, përcaktohet nëse ka ndodhur abort apo jo. Veçanërisht gratë që kanë ankesa si gjakderdhja vaginale, dhimbja në pjesën e poshtme të barkut dhe ulja e papritur e shenjave të shtatzënisë duhet të drejtohen shpejt te mjeku.

Cilat janë shkaqet e aborteve të përsëritura?

Abortet e përsëritura përkufizohen si tri ose më shumë humbje shtatzënie radhazi. Janë një problem serioz i shëndetit riprodhues që prek rreth 1% të grave. Shkaqet që qëndrojnë në themel të aborteve të përsëritura janë mjaft të ndryshme. Shumë faktorë të ndryshëm, që nga faktorët gjenetikë deri te çrregullimet e sistemit imunitar, mund të çojnë në këtë gjendje. Ndonëse shumica e aborteve vijnë nga gabimet gjenetike, abortet që përjetohen radhazi kërkojnë një ekzaminim më të detajuar. Në raste të tilla ka rëndësi të madhe që çiftet t'i nënshtrohen një vlerësimi gjithëpërfshirës mjekësor dhe që shkaku të përcaktohet saktë.

Faktorët gjenetikë janë një nga shkaqet më të zakonshme të aborteve të përsëritura. Anomalitë kromozomale si translokacioni, që gjenden te njëri nga prindërit, duke penguar zhvillimin e shëndetshëm të embrionit, mund të përfundojnë me abort. Këto trashëgime gjenetike ndryshojnë nga mutacionet e rastësishme gjatë formimit të embrionit dhe duhet të vlerësohen veçanërisht në rastet e aborteve të përsëritura. Edhe çrregullimet e sistemit imunitar janë ndër faktorët e rëndësishëm që shkaktojnë abort. Në sëmundjet autoimune si sindroma antifosfolipidike (APS), trupi, duke e perceptuar fetusin si një strukturë të huaj, mund ta sulmojë atë dhe, duke çuar në mpiksje të gjakut, mund ta pengojë ushqyerjen e placentës. Kjo gjendje, duke ndalur përparimin e shtatzënisë, shkakton abort. Edhe çrregullimet e mpiksjes së gjakut, në mënyrë të ngjashme, duke ndërprerë qarkullimin e gjakut drejt placentës, mund ta pengojnë zhvillimin e fetusit.

Anomalitë strukturore të mitrës mund ta pengojnë ngjitjen dhe zhvillimin e shëndetshëm të embrionit. Anomalitë e mitrës si septumi (ndarja brenda mitrës), miomat ose ngjitjet (aderencat), meqë nuk sigurojnë një mjedis të përshtatshëm për embrionin, mund të përbëjnë rrezik aborti. Për më tepër, pamjaftueshmëria e forcës së qafës së mitrës për ta mbajtur shtatzëninë (pamjaftueshmëria cervikale) mund të shkaktojë abort në javët e mëvonshme.

Si trajtohet aborti spontan?

Trajtimi i abortit spontan ndryshon sipas llojit të abortit dhe gjendjes shëndetësore të nënës. Gjendja e përfundimit të abortit, nëse kanë mbetur apo jo inde brenda mitrës dhe gjendja shëndetësore e nënës janë faktorët më të rëndësishëm që përcaktojnë metodat e trajtimit. Disa aborte mund të përfundojnë vetvetiu pa pasur nevojë për ndërhyrje mjekësore. Për disa të tjera mund të nevojitet trajtim medikamentoz ose ndërhyrje kirurgjikale. Për më tepër, për të parandaluar abortet e përsëritura mund të zbatohen edhe masa parandaluese. Nëse aborti nuk ka përfunduar, brenda mitrës mund të kenë mbetur inde që i përkasin shtatzënisë. Në raste të tilla është e nevojshme që brendësia e mitrës të pastrohet plotësisht. Metodat mjekësore dhe kirurgjikale mund të ndihmojnë në pastrimin e mitrës. Në rastet që kërkojnë ndërhyrje kirurgjikale mund të zbatohet metoda e dilatacionit dhe kyretazhit (D&C).

Nëse pas abortit ka rrezik infeksioni ose nëse përcaktohet se aborti është septik, duhet të zbatohet trajtim medikamentoz. Simptoma si temperatura e lartë, sekrecionet vaginale me erë të keqe dhe dhimbja e fortë e barkut mund të jenë shenja të aborteve me origjinë infektive. Në raste të tilla, pastrimi i mitrës dhe zbatimi i trajtimit medikamentoz kanë rëndësi jetësore. Për gratë që përjetojnë aborte të përsëritura, procesi i trajtimit mund të jetë më gjithëpërfshirës. Nëse shkaku i aborteve janë faktorët gjenetikë, çifteve u jepet këshillim gjenetik dhe, duke përzgjedhur embrione të shëndetshme me metoda si diagnostikimi gjenetik para implantimit (PGT), mund të zbatohet trajtimi me fekondim in vitro (IVF).

Bordi Editorial i Anadolu Medical Center

Kjo përmbajtje është përgatitur me kontributin e Bordit Editorial të Anadolu Medical Center, ka vetëm qëllim informues të përgjithshëm dhe bazohet në të dhënat shkencore të vlefshme në datën e publikimit. Për vlerësimin, diagnozën dhe trajtimin e një gjendjeje shëndetësore duhet të konsultoheni gjithmonë me mjekun ose me një institucion shëndetësor të autorizuar.

Mjekët e fushës «Gjinekologjia dhe obstetrika» në Anadolu

Nuri Ceydeli

M.D.

Gjinekologjia dhe obstetrika

Të gjithë mjekët e klinikës

Pyetje të shpeshta

Kjo përmbajtje ka karakter informues dhe nuk zëvendëson konsultën, diagnostikën apo trajtimin e përcaktuar nga mjeku. Nëse keni simptoma, drejtojuni një profesionisti të kualifikuar shëndetësor.