Çfarë është mononukleoza infektive, “sëmundja e puthjes”?

Sëmundja e puthjes (mononukleoza infektive) është një infeksion që zakonisht shkaktohet nga virusi Epstein-Barr dhe që transmetohet përmes sekrecioneve të gojës. Vërehet më shpesh te të rriturit e rinj, por mund të shfaqet në çdo moshë.

Autori: Ekipi editorial shëndetësor i Anadolu Medical Center — Përditësimi i fundit: 21 gusht 2026

Lodhja, temperatura, dhimbja e fytit dhe ënjtja e gjëndrave limfatike janë simptomat më të zakonshme. Sëmundja shpesh shërohet vetvetiu, por koha e shërimit mund të ndryshojë nga personi në person dhe rrallë mund të zhvillohen probleme që lidhen me shpretkën ose mëlçinë.

Çfarë është sëmundja e puthjes?

Sëmundja e puthjes shfaqet kur në trup hyjnë disa viruse të grupit herpes, kryesisht virusi Epstein-Barr (EBV). Është një sëmundje infektive që prek sistemin imunitar. Virusi, duke u shumuar në trup, përmes qarkullimit të gjakut mund të vendoset në organe si gjëndrat limfatike, mëlçia dhe shpretka. Ndërkohë sistemi imunitar aktivizohet për të luftuar virusin. Krijohen simptoma të ndryshme inflamatore. Sëmundja shpesh shërohet brenda 2-4 javësh, por te disa persona mund të shkaktojë lodhje afatgjatë që zgjat me javë, madje me muaj. Virusi EBV, pasi hyn në trup, nuk zhduket plotësisht. Mund të mbetet në gjendje të fjetur dhe mund të riaktivizohet kur imuniteti bie.

Pse shfaqet sëmundja e puthjes?

Shkaku kryesor i sëmundjes së puthjes është kontakti me virusin EBV. Virusi kalon nga njeriu te njeriu më lehtë përmes pështymës. Për këtë arsye puthja, përdorimi i të njëjtës gotë, pirun ose lugë, pirja e ujit nga e njëjta shishe ose ndarja e sendeve personale në mjedise të mbyllura e rrisin rrezikun e transmetimit. Dihet se virusi mund të përhapet gjithashtu gjatë kontaktit të ngushtë me personin që e ka kaluar sëmundjen, përmes pikave të kollitjes dhe teshtitjes. Për këtë arsye nuk është për t’u habitur që infeksioni shihet më shpesh veçanërisht te ata që jetojnë në mjedise të mbipopulluara, që qëndrojnë në konviktet e studentëve ose në grupmoshat ku kontakti shoqëror është intensiv. Foshnjat dhe fëmijët e vegjël shpesh njihen me virusin përmes prindërve ose kujdestarëve që e mbartin atë dhe mund ta kalojnë me simptoma të lehta. Te individët me sistem imunitar të dobët, nga ana tjetër, virusi mund të shkaktojë ankesa më serioze.

Cilat janë simptomat e sëmundjes së puthjes?

Simptomat zakonisht shfaqen 4-6 javë pas transmetimit të virusit dhe ecuria e sëmundjes ndryshon nga personi në person. Te disa persona vërehen simptoma të lehta të ngjashme me rrufën, ndërsa te të tjerë lodhja dhe temperatura mund të jenë të forta. Te të rriturit sëmundja zakonisht kalon më rëndë.

Simptomat e zakonshme të sëmundjes së puthjes mund të renditen kështu:

• Temperaturë e lartë
• Dhimbje e fortë fyti
• Shtresë e bardhë mbi bajamet
• Ënjtje e gjëndrave limfatike
• Dobësi dhe lodhje e theksuar
• Dhimbje muskujsh
• Dhimbje koke
• Zmadhim i shpretkës

Cilat janë faktorët e rrezikut për sëmundjen e puthjes?

Edhe pse sëmundja e puthjes mund të shfaqet në çdo grupmoshë, disa faktorë mund ta rrisin mundësinë e zhvillimit të sëmundjes. Veçanërisht të rinjtë në moshën 15-25 vjeç janë në rrezik më të lartë për shkak të kontaktit të shpeshtë shoqëror. Konviktet e studentëve ku përdorimi i sendeve të përbashkëta është i zakonshëm, mjediset e shërbimit ushtarak, shkollat e mbyllura me konvikt dhe hapësirat e mbipopulluara të jetesës e lehtësojnë transmetimin. Te personat me sistem imunitar të dobësuar virusi mund të shkaktojë simptoma dhe komplikacione më serioze. Moskujdesi për rregullat e higjienës dhe ndarja e sendeve personale e rrisin mundësinë e transmetimit.

Komplikacionet që mund të vërehen në lidhje me sëmundjen e puthjes

Sëmundja e puthjes te shumica e njerëzve shërohet pa lënë probleme të përhershme. Megjithatë, në disa raste mund të zhvillohen komplikacione që kërkojnë ndjekje më të kujdesshme.

Komplikacionet që mund të vërehen:

• Zmadhim i shpretkës
• Në raste të rralla çarje e shpretkës
• Prekje e mëlçisë dhe verdhëz
• Ënjtje e dukshme e gjëndrave limfatike
• Inflamacion i rëndë i bajameve dhe vështirësi në frymëmarrje
• Rrallë përfshirje e sistemit nervor (meningjit ose encefalit)

Simptomat që mund të kërkojnë vlerësim urgjent:

• Dhimbje e fortë barku
• Vështirësi në frymëmarrje
• Zverdhje e lëkurës ose e syve
• Ndryshim i vetëdijes

Te kush shfaqet sëmundja e puthjes?

Sëmundja e puthjes mund të shfaqet në çdo moshë, por në disa grupe mund të jetë më e shpeshtë ose të kalojë më rëndë.

Grupet ku mund të shfaqet më shpesh:

• Adoleshentët dhe të rriturit e rinj
• Studentët e universitetit
• Ata që punojnë në mjedise të mbipopulluara
• Anëtarët e klubeve sportive
• Ata që jetojnë në shtëpi kujdesi

Personat te të cilët mund të kalojë më rëndë:

• Ata që përdorin ilaçe që shtypin imunitetin
• Pacientët me transplant organi
• Ata që marrin kimioterapi
• Ata që punojnë në punë që kërkojnë kontakt të ngushtë shoqëror

Si diagnostikohet sëmundja e puthjes?

Diagnoza më shpesh nis me simptomat klinike dhe ekzaminimin fizik. Ekzaminimi i fytit, kontrolli i gjëndrave limfatike dhe ekzaminimi i barkut janë të rëndësishëm. Për diagnozën përfundimtare kryhen analiza gjaku. Veçanërisht testet e mononukleozës, duke zbuluar antitrupat specifikë për EBV, mundësojnë vendosjen e diagnozës. Vlerësohen gjithashtu numri i leukociteve, enzimat e mëlçisë dhe ndryshimet që lidhen me infeksionin. Nëse ka dyshim për zmadhim të shpretkës, mund të bëhet imazheri me ultratingull. Meqenëse në disa raste mund të ngatërrohet me infeksionin streptokokal, i cili shkakton simptoma të ngjashme, është e rëndësishme të bëhet diagnoza diferenciale. Diagnoza e hershme ndihmon në pakësimin e efekteve të sëmundjes në jetën e përditshme dhe në uljen e rrezikut të komplikacioneve.

Si trajtohet sëmundja e puthjes?

Për sëmundjen e puthjes shpesh nuk zbatohet ndonjë trajtim antiviral specifik. Trajtimi synon pakësimin e simptomave. Pushimi i mjaftueshëm, konsumimi i shumë lëngjeve, ilaçet kundër temperaturës dhe qetësuesit e dhimbjes e mbështesin procesin e shërimit. Nëse dhimbja e fytit është e madhe, gargara me ujë të kripur mund të sjellë lehtësim. Pacientët te të cilët vërehet zmadhim i shpretkës nuk duhet të bëjnë ushtrime të rënda dhe duhet të qëndrojnë larg sporteve me rrezik goditjeje për një periudhë të caktuar. Në rastet e rënda me imunitet të dobësuar ose me komplikacione të zhvilluara, mund të zbatohet trajtim me kortikosteroide nën kontrollin e mjekut.

Pyetje të shpeshta për sëmundjen e puthjes

Për sa ditë kalon sëmundja e puthjes?

Simptomat zakonisht pakësohen brenda 2-4 javësh, por lodhja mund të vazhdojë me muaj. Kohëzgjatja e sëmundjes ndryshon sipas sistemit imunitar të personit.

A përsëritet sëmundja e puthjes?

Virusi mund të mbetet i heshtur në trup gjatë gjithë jetës, por që ai të shkaktojë sërish sëmundje është mjaft e rrallë. Nëse imuniteti bie seriozisht, ekziston mundësia që të riaktivizohet.

A është ngjitëse sëmundja e puthjes?

Po, veçanërisht në periudhën fillestare të sëmundjes transmetohet mjaft lehtë përmes pështymës. Kontakti i ngushtë dhe ndarja e sendeve personale e përshpejtojnë transmetimin.

A ndihmon antibiotiku në sëmundjen e puthjes?

Jo, antibiotikët nuk janë efektivë kundër viruseve. Mund të përshkruhen vetëm kundër infeksioneve bakteriale dytësore, kur mjeku e sheh të nevojshme.

Mjekët e fushës «Sëmundjet infektive» në Anadolu

Aytac Cetinkaya

Md, Asoc. Prof.

Sëmundjet infektive

Të gjithë mjekët e klinikës

Pyetje të shpeshta

Kjo përmbajtje ka karakter informues dhe nuk zëvendëson konsultën, diagnostikën apo trajtimin e përcaktuar nga mjeku. Nëse keni simptoma, drejtojuni një profesionisti të kualifikuar shëndetësor.