Kanceri i prostatës është një sëmundje që shpesh nuk shfaq simptoma në fazat e hershme. Simptomat, fazat dhe trajtimi varen nga PSA, rezultati Gleason dhe përhapja e tumorit. Zbulimi i hershëm rrit ndjeshëm suksesin e trajtimit.
Prostata është një gjëndër e sistemit riprodhues mashkullor, e vendosur poshtë fshikëzës urinare dhe rreth uretrës. Funksioni i saj kryesor është prodhimi i lëngut që ushqen dhe mbron spermatozoidet.
Kanceri i prostatës zhvillohet kur qelizat e prostatës fillojnë të rriten dhe shumohen në mënyrë të pakontrolluar, duke formuar tumore malinje. Një nga sfidat më të mëdha është fakti që sëmundja shpesh nuk jep simptoma në fazat e hershme.
Çfarë është kanceri i prostatës?
Kanceri i prostatës është një sëmundje që shfaqet vetëm tek burrat dhe është ndër format më të shpeshta të kancerit mashkullor. Incidenca e tij rritet me moshën dhe është më e zakonshme pas moshës 45–50 vjeç.
Cilat janë simptomat e kancerit të prostatës?
Simptomat zakonisht shfaqen në fazat e avancuara dhe përfshijnë:
- Nevojë të shpeshtë për urinim, por vështirësi në urinim
- Urinim i dhimbshëm ose rrjedhje e dobët e urinës
- Gjak në urinë ose në spermë
- Inkontinencë urinare, sidomos gjatë natës
- Djegie ose dhimbje gjatë derdhjes
- Dhimbje në kocka dhe muskuj
- Humbje peshe dhe oreksi
- Lodhje kronike dhe të përziera
Çfarë e shkakton kancerin e prostatës?
Shkaku i saktë nuk dihet plotësisht, por faktorët kryesorë të rrezikut përfshijnë:
- Moshën e avancuar
- Historinë familjare dhe faktorët gjenetikë
- Ndryshimet hormonale
- Inflamacionet kronike të prostatës
- Obezitetin dhe stilin e jetesës joaktiv
Fazat e kancerit të prostatës
Stadifikimi i kancerit ndihmon në përcaktimin e trajtimit dhe bazohet kryesisht në nivelet e PSA-së dhe rezultatin Gleason.
Faza 1
Kanceri është i kufizuar në prostatë dhe rritet ngadalë. PSA dhe Gleason janë të ulëta.
Faza 2
Tumori mbetet brenda prostatës, por është më i përhapur. PSA është zakonisht nën 20.
Faza 3
Kanceri fillon të përhapet jashtë prostatës. PSA është mbi 20 dhe Gleason më i lartë.
Faza 4
Kanceri është metastazuar në nyjet limfatike ose organe të tjera të largëta.
Si diagnostikohet kanceri i prostatës?
- Testi PSA
- Ekzaminimi dixhital rektal (DRE)
- Biopsia e prostatës
- Ultratingulli transrektal (TRUS)
Si trajtohet kanceri i prostatës?
Trajtimi varet nga faza dhe agresiviteti i sëmundjes:
- Pritje vëzhguese
- Mbikëqyrje aktive
- Prostatektomi radikale
- Radioterapi
Përfundim
Zbulimi i hershëm i kancerit të prostatës është jetik për suksesin e trajtimit. Nëse përjetoni simptoma urinare ose keni faktorë rreziku, konsultimi me një mjek dhe kontrollet e rregullta janë thelbësore.